Sehiv Secdesi Nasıl Yapılır? Diyanet’e Göre 2 Secde, Selam ve Yanılma Halleri
Sehiv secdesi kaç defa ve nasıl yapılır? Diyanet’e göre sağa selam, iki secde, ilk oturuş, kunut duası ve sehiv secdesi unutulursa yapılacaklar.
Sehiv secdesi, namazda yanılma veya unutma nedeniyle meydana gelen belirli eksiklikleri telafi etmek amacıyla namazın sonunda yapılan iki secdedir. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulunun açıklamasına göre unutarak bir rüknün geciktirilmesi, tekrarlanması veya öne alınması ya da namazın bir vacibinin terk edilmesi, geciktirilmesi veya değiştirilmesi durumunda sehiv secdesi gerekir. Diyanet’in açıkladığı Hanefî uygulamasında son oturuşta tahiyyât okunur, sağ tarafa selam verilir, ara vermeden iki secde yapılır; son oturuş ve dualardan sonra her iki tarafa selam verilerek namaz tamamlanır.
Sehiv secdesi nasıl yapılır? Diyanet’e göre 7 adım
- Son oturuşa gelin: Sehiv secdesi gerektiren bir yanılma olmuşsa namazın son oturuşunda Ettehiyyâtü (tahiyyât) duasını okuyun.
- Sağ tarafa selam verin: Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu, sehiv secdesi öncesinde yalnız sağ tarafa selam verilmesini daha ihtiyatlı ve uygun uygulama olarak açıklar. Her iki tarafa selamdan sonra da yapılabileceğini belirten görüşlerin bulunduğunu not eder.
- İlk secdeye gidin: Ara vermeden “Allahü ekber” diyerek secdeye varın ve üç kez “Sübhâne rabbiye’l-a’lâ” deyin.
- İki secde arasında oturun: Tekbir getirerek doğrulun ve kısa oturuş yapın.
- İkinci secdeyi yapın: Yeniden “Allahü ekber” diyerek secde edin; yine üç kez “Sübhâne rabbiye’l-a’lâ” deyin.
- Son oturuşu tamamlayın: Tekbirle oturun; Ettehiyyâtü, Allahümme salli, Allahümme bârik ve Rabbenâ dualarını okuyun.
- Selamla bitirin: Önce sağa, ardından sola selam vererek namazınızı tamamlayın.
Bu sıra, Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulunun “Hangi sebeplerle sehiv secdesi yapmak gerekir? Sehiv secdesi nasıl yapılır?” yanıtına dayanır. Sehiv secdesinden önceki oturuşta salli-bârik dualarının da okunmasının caiz olduğu yine aynı kaynakta belirtilir.
Hangi hatalarda sehiv secdesi gerekir?
Her küçük dikkatsizlik için değil; namazın farz, vacip ve rükünleriyle ilgili belirli unutma ve geciktirme durumlarında sehiv secdesi gerekir. Din İşleri Yüksek Kurulu, özellikle unutarak bir vacibin terkini veya geciktirilmesini ve bir rüknün yanlış sırada, gecikmeli ya da tekrarlanarak yapılmasını açıklar.
| Durum | Diyanet’in genel açıklaması |
|---|---|
| Farz namazda ilk oturuşun unutulması | İlk oturuş vaciptir; unutulursa uygun şekilde namaz tamamlanıp sehiv secdesi yapılır |
| Farz namazın ilk iki rekâtında Fâtiha’dan sonra sûre/âyet okumayı unutmak | Unutulan vacip için sehiv secdesi gerekir |
| Vitir namazında kunut duasının unutulması | Rükûya geçildiyse namaza devam edilir; sonunda sehiv secdesi yapılır |
| Namazın bir rüknünün yanlışlıkla geciktirilmesi veya tekrarlanması | Yanılmanın niteliğine göre sehiv secdesi gerekir |
| Farz namazın üçüncü/dördüncü rekâtında Fâtiha’dan sonra fazladan sûre okumak | Diyanet bu özel durumda sehiv secdesi gerekmediğini açıklar |
Önemli ayrım: Bir namazın farzının tamamen terk edilmesi ile farz bir rüknün unutularak geciktirilmesi farklıdır. Sehiv secdesi, yerine hiç getirilmeyen her farzın otomatik yerine geçen bir işlem değildir. Böyle bir durumda ibadetin geçerliliği ve nasıl tamamlanacağına ilişkin özel fetvaya başvurulmalıdır.
İlk oturuş unutulursa sehiv secdesi yapılır mı?
Evet. Diyanet’e göre farz namazın ilk oturuşu vaciptir; bu oturuşun unutulması durumunda namazın son oturuşunda sehiv secdesi yapılır. Ancak namazda yanlışlıkla ayağa kalkmanın hangi aşamasında hatırlandığı önemlidir. İlk oturuşun kasten terk edilmesinde ise hüküm farklıdır. Detaylı örnek için Diyanet’in ilk oturuş fetvasına başvurabilirsiniz.
Vitir namazında kunut duası unutulursa ne yapılır?
Din İşleri Yüksek Kurulu, vitir namazında kunut duası okumanın Hanefî uygulamasında vacip olduğunu ve kişinin kunut duasını okumadan rükûya gitmesi halinde namazını sürdürerek sonunda sehiv secdesi yapacağını bildirir. Namazın devamında nasıl davranılacağı, hangi aşamada hatırlandığına göre değişebilir. Diyanet – Vitirde kunut duasını unutma fetvası ayrıntılı açıklama içerir.
Sehiv secdesi yapmayı unutursam namazı yeniden kılmalı mıyım?
Din İşleri Yüksek Kurulunun yanıtına göre sehiv secdesi gerektiği halde unutulmuşsa selamdan sonra konuşma, gülme, kıbleye sırtını dönme gibi namaza aykırı davranış yapılmadan hemen hatırlanması durumunda secde tamamlanabilir. Böyle bir davranış yapılmışsa veya sehiv secdesini yapmaya vakit kalmamışsa sehiv secdesi düşer; sırf sehiv secdesinin unutulmasından dolayı namazın iadesi gerekmez. Bu, namazın diğer farzlarının eksiksiz yerine getirilmesi gerektiği gerçeğini değiştirmez.
Resmî açıklama: Diyanet – Sehiv secdesini yapmayı unutan kişinin hükmü.
Her yanılmada mutlaka sehiv secdesi gerekir mi?
Hayır. Sehiv secdesi belirli vacip ve rükün eksiklikleri içindir. Örneğin Diyanet, farz namazın üçüncü ve dördüncü rekâtında yanlışlıkla Fâtiha’dan sonra sûre okunması halinde, kıyamın kıraat yeri olması nedeniyle sehiv secdesi gerekmediğini açıklar. Ayrıca kişinin namaz sırasında aklına günlük düşüncelerin gelmesi, tek başına namazın bozulduğu anlamına gelmez.
Bu nedenle “aklım dağıldı, her durumda secde yapmalıyım” yaklaşımı yerine gerçek bir vacip veya rükün hatasının bulunup bulunmadığına bakılmalıdır. Diyanet – Üçüncü ve dördüncü rekâtta sûre okuma fetvası özel bir örnektir.
Hanefî ve Şâfiî mezhebinde sehiv secdesi aynı mı?
Mezhepler arasında sehiv secdesinin hükmü ve uygulama ayrıntıları farklılaşabilir. Bu yazı, Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulunun verdiği Hanefî uygulama merkezli adımları esas alır. Diyanet kaynaklarında Şâfiî mezhebinde sehiv secdesinin sünnet olarak değerlendirildiği, selamın zamanlaması gibi ayrıntıların da farklı olabildiği anlatılır. Başka bir mezhebin uygulamasını takip ediyorsanız bu örneği tek geçerli yöntem olarak değerlendirmeyin.
Namazda sehiv secdesi ile tilavet secdesi arasındaki fark nedir?
Sehiv secdesi namazda belirli yanılmaları telafi etmek için yapılan iki secdedir. Tilavet secdesi ise Kur’an-ı Kerim’deki secde ayetlerinin okunması veya dinlenmesiyle ilgili ayrı bir ibadettir. Sebepleri ve uygulama koşulları farklı olduğu için bu iki secde birbirinin yerine geçmez. Tilavet secdesi hakkında Diyanet’in Kur’an dinlerken tilavet secdesi açıklamasını inceleyebilirsiniz.
Cemaatle kılınan namazda imam yanılırsa ne olur?
Diyanet’in sehiv secdesi açıklaması, cemaatle namazda imamın yanlışlıkla cemaat dağılmadan yalnız sağ tarafa selam vererek sehiv secdesi yapmasının daha ihtiyatlı olduğunu belirtir. Cemaatle kılınan namazlarda imam ve cemaatin nasıl hareket edeceğine ilişkin ayrıntılar, yanılmanın türüne ve imama uyma hükümlerine bağlıdır. Bireysel namazdaki her adımın cemaatte herkes tarafından bağımsız uygulanacağı varsayılmamalıdır.
Sık sorulan sorular
Sehiv secdesi kaç secdedir?
Diyanet’in açıkladığı uygulamada namazın sonunda iki secde yapılır.
Sehiv secdesi öncesi sağa mı, iki yana mı selam verilir?
Diyanet, farklı görüşleri aktarmakla birlikte yalnız sağa selam vererek sehiv secdesine geçilmesini daha ihtiyatlı bulur.
Sehiv secdesinden sonra hangi dualar okunur?
Son oturuşta Ettehiyyâtü, Allahümme salli, Allahümme bârik ve Rabbenâ duaları okunup sağa ve sola selam verilir.
Namazda ilk oturuşu unuttum, ne yapmalıyım?
İlk oturuşun unutulması sehiv secdesini gerektiren durumlardandır. Ayağa kalkılan aşamaya göre özel hüküm değişebilir; Diyanet’in ilgili fetvasını esas alın.
Sehiv secdesi unutulursa namaz mutlaka bozulur mu?
Hayır. Diyanet’in açıklamasına göre sehiv secdesini unutmanın ve namazdan ayrılmanın belirli durumlarında namazın yeniden kılınması gerekmez. Ancak namazın diğer farzlarına ilişkin eksiklikler ayrıca değerlendirilmelidir.
İlgili namaz rehberleri ve Diyanet kaynakları
Sigorta Haber’de öğle namazının rekâtları, ikindi namazının kılınışı ve namazda okunan kısa sûreler hakkında da bilgi bulabilirsiniz.
Resmî kaynaklar: Diyanet Din İşleri Yüksek Kurulu – Sehiv secdesi nasıl yapılır?, Diyanet – İlk oturuşun unutulması, Diyanet – Sehiv secdesi unutulursa, Diyanet – Vitir namazında kunut duası.
Bilgi kontrol tarihi: 26 Ekim 2026. Bu içerik Diyanet’in yayımladığı fetvaları bilgi amaçlı özetler; mezhep ve olayın özel durumuna göre farklı fıkhî değerlendirmeler olabilir.
Benzer Haberler
Tümü ›
