18 Yaş Altı BES’te Çocuk 18 Yaşına Gelince Ne Olur? 2026 Haklar ve Devlet Katkısı

18 yaşından küçük bir çocuk adına açılan Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) sözleşmesinde çocuk fiil ehliyetini kazandığında, sözleşmeden doğan hakları kullanma yetkisi yasal temsilciden katılımcının kendisine geçer. Bu durum BES hesabındaki birikimin otomatik olarak çekildiği, sistemin sona erdiği veya çocuğun 18 yaşında emekli olduğu anlamına gelmez. Emeklilik Gözetim Merkezinin (EGM) resmî katılımcı rehberi, küçükler adına hakların anne-baba ya da vasi tarafından, fiil ehliyeti kazanıldıktan sonra ise katılımcının kendisi tarafından kullanılacağını açıklar.

18 yaş altı BES’te çocuk 18 yaşına gelince ne olur?

1. Katılımcı ve sözleşmeyi doğrulayın: Çocuk adına açılan emeklilik sözleşmesinde katılımcı çocuktur; yasal temsilci işlem yapmaya yetkilidir. Çocuğun doğum günü geldi diye sözleşme otomatik olarak ebeveynin sözleşmesine dönüşmez.
2. Hakların kullanımındaki değişimi öğrenin: Fiil ehliyeti kazanıldıktan sonra emeklilik sözleşmesindeki hakların kullanım yetkisi katılımcıya geçer. Sistemdeki güncel kimlik ve iletişim bilgilerini emeklilik şirketiyle kontrol edin.
3. Katkı payı ödemelerini gözden geçirin: Anne, baba veya başka bir kişi katkı payı ödemeye devam edebilir; ancak para yatıran kişi ile sözleşmenin haklarını kullanan katılımcı aynı kavram değildir.
4. Fon ve sözleşme tercihlerine bakın: Genç katılımcı, mevcut fon dağılımı, risk seviyesi, masraflar ve devam seçeneklerini şirketin resmî kanallarından öğrenebilir. Mevcut fon getirileri geleceğe dönük garanti değildir.
5. Ayrılmadan önce hesap yapın: BES’ten çıkış talep edilirse devlet katkısının tamamı koşulsuz alınamayabilir. Sistemde geçirilen süreye göre hak ediş tutarı ve diğer kesintiler kontrol edilmelidir.

18 yaş öncesinde ve sonrasında BES hakları kimde?

Durum	Hakları kim kullanır?
Çocuk henüz fiil ehliyetini kazanmamış	Velayet veya vesayet hükümlerine göre veli/vasi
Katılımcı fiil ehliyetini kazanmış	Sözleşme haklarını katılımcının kendisi kullanır
Başka kişi katkı payı ödüyor	Para ödemesi, kişiye otomatik olarak tüm hakları vermez
Fiil ehliyeti sonrasında belirli hakların başka kişiye devri	EGM’nin açıkladığı şekilde bazı haklar devredilebilir; ayrılma ve emeklilik hakkı bu kapsamda değildir

EGM, 18 yaş altındaki katılımcının sözleşmesinde hakların yasal temsilci tarafından kullanıldığını; fiil ehliyetinin kazanılmasından sonra bu hakların katılımcıya ait olduğunu ve katılımcı ad ve hesabına katkı payı ödeyen birine bazı hakların devredilebildiğini belirtiyor. Sistemden ayrılma ve emeklilik hakkı, bu tür bir hak kullanım devrinin dışında tutuluyor.

Anne veya babanın yatırdığı para kimin hesabında birikir?

Çocuk adına BES sözleşmesinde katılımcı çocuk olduğu için sözleşmedeki birikim çocuğun bireysel emeklilik hesabında izlenir. EGM’ye göre veli/vasi ya da kanuni koşullara uyan başka kişiler katkı payı ödeyebilir. Ancak katkı payını ödeyen yetişkinin adı, tek başına çocuğun hesabındaki parayı kişisel mevduatı gibi dilediği zaman kendi hesabına çekebileceği anlamına gelmez.

EGM, 18 yaş altındaki çocuk adına sistemden ayrılma işleminin yasal temsilciler tarafından mevzuata uygun başvuruyla yapılabildiğini, ayrılma tutarının çocuğa ait bir hesaba aktarılması gerektiğini açıklar. Fiil ehliyeti kazanıldıktan sonra ayrılma hakkını katılımcı kullanır.

18 yaşına girince çocuk BES’ten para çekebilir mi?

Yetişkin katılımcı, sözleşmesi için uygulanabilir ayrılma hakkını kendi adına kullanabilir; ancak bu işlem otomatik emeklilik veya devlet katkısının tamamını alma hakkı değildir. Sistemde geçirilen süre, toplam katkı payı, fon getirisi ve kesintiler sonucu etkiler. Ayrılma kararı verilmeden önce emeklilik şirketinden güncel ayrılma bilgi formu / hesap dökümü ve hak ediş ayrıntıları istenmelidir.

18 yaşına gelince BES devlet katkısı tamamen alınır mı?

Hayır. 18 yaşın tamamlanması, devlet katkısının tamamına hak kazanma koşulu değildir. EGM’nin bireysel emeklilik rehberinde devlet katkısı hak ediş oranları şöyledir:

Sistemde geçirilen süre veya durum	Devlet katkısı hak edişi
3 yıldan az	Genel hak ediş koşulu oluşmaz
En az 3 yıl	%15
En az 6 yıl	%35
En az 10 yıl	%60
Emeklilik, vefat veya maluliyet	%100

Bu oranlar birikimin tamamı için değil, devlet katkısı hesabında yer alan tutarların hak edişi için uygulanır. Sistemdeki kendi katkı payı ve fon getirisi ayrı hesaplanır. EGM, BES’te emeklilik hakkının en az 10 yıl sistemde kalma ve 56 yaşını tamamlama şartına bağlı olduğunu da bildiriyor. Örneğin 7 yaşında BES’e giren kişi 18 yaşında 11 yılını tamamlamış olsa bile 56 yaş şartını yerine getirmediği için BES emeklisi olmaz.

2026 yılında çocuk BES devlet katkısı yüzde kaç?

2026 yılı itibarıyla BES’te Türk lirası olarak yatırılan uygun katkı payları için devlet katkısı oranı %20‘dir. EGM, çocuk adına açılan sözleşmelere de genel BES sistemiyle aynı devlet katkısı kurallarının uygulandığını açıklıyor. Bu nedenle eski reklam veya açıklamalardaki %30 oranını güncel 2026 oranı sanmayın.

Basit hesap örneği: 2026’da çocuk adına uygun olarak 1.000 TL katkı payı ödendiğinde, yıllık limit ve diğer koşullar kapsamında 200 TL devlet katkısı hesaplanabilir. Bu tutar, hesaba giren katkının devlet katkısı kısmıdır; sistemden hemen ayrılınca otomatik olarak tamamının alınacağı anlamına gelmez. EGM’nin 2026 devlet katkısı üst sınırı ve katılımcı bazında yıllık limit bilgileri ayrıca kontrol edilmelidir.

18 yaş altı BES’te para yatıran kişi değiştirilebilir mi?

EGM’ye göre katkı payı ödemeleri yasal temsilciler tarafından veya yasal temsilciler tarafından yasaklanmamış olması ya da sonradan itiraz edilmemesi koşuluyla, sisteme katılımcı ad ve hesabına katkı payı ödeyen kişi olarak kaydedilmiş başka kişiler tarafından gerçekleştirilebilir. Çocuk fiil ehliyeti kazandıktan sonra kendisi de katkı payı yatırabilir. Ödeme yapan kişi değişikliğinde şirketin kimlik ve yetki doğrulama süreçlerine uyun.

Velayet değişirse çocuk BES sözleşmesi ne olur?

Yasal temsil yetkisi velayet ve vesayet hükümlerine göre belirlenir. EGM, anne ve babanın evli olduğu durumda yasal temsilin anne ve babaya; evlilik birliğinin sona ermesinde velayetin verildiği tarafa; gerekli hallerde mahkemece atanan vasiye ilişkin açıklamalar yapıyor. Vasi tarafından yeni sözleşme kurulmasında ayrıca mahkeme kararları ve gerekli izin belgeleri istenebilir. Velayet değişikliğinde sözleşmenin kendiliğinden feshedildiğini varsaymayın; emeklilik şirketine güncel yetki belgeleriyle başvurun.

Çocuk 18 yaşına gelmeden BES’ten ayrılabilir mi?

EGM, 18 yaşın altında katılımcı adına yasal temsilcilerin mevzuata uygun şekilde ayrılma talebinde bulunabileceğini; ayrılma tutarının çocuk adına bir hesaba aktarılması gerektiğini belirtiyor. Çıkışta devlet katkısı hak edişi ve sözleşme koşullarındaki mali sonuçlar ayrıca değerlendirilir. Velinin ayrılma hakkı ile çocuğun parasının istenilen bir banka hesabına yatırılması aynı şey değildir.

18 yaşına gelince BES sözleşmesi otomatik kapanır mı?

Hayır, yalnızca yaşın dolması BES’in kendiliğinden bittiği veya birikimin ödeneceği anlamına gelmez. Hakların kullanımına ilişkin değişiklik ve sözleşmenin devam koşulları için ilgili emeklilik şirketinin katılımcı bilgilendirme kanalı ve EGM rehberi esas alınmalıdır. İletişim bilgileri, banka hesabı, sözleşme planı ve katkı payı talimatları güncel değilse şirketten bunların düzeltilmesini talep edin.

Sık sorulan sorular

Çocuk BES’te 18 yaşından sonra anne para yatırmaya devam edebilir mi?

Mevzuat ve şirket prosedürlerine uygun katkı payı ödemesi devam edebilir; para yatırmak, sistemden ayrılma gibi kişisel hakların anneye geçtiği anlamına gelmez.

Çocuğun BES birikimi ebeveyne mi ait?

Çocuk adına düzenlenen BES sözleşmesinde katılımcı çocuktur. Hakların kullanımına ilişkin temsil ve ödeme koşulları ayrıca düzenlenmiştir.

18 yaşına gelince BES otomatik emekli eder mi?

Hayır. BES’te emeklilik için en az 10 yıl sistemde kalma ve 56 yaş şartı bulunur.

2026 çocuk BES devlet katkısı yüzde 30 mu?

Hayır. EGM’nin güncel açıklamasında uygun BES katkı payları için 2026 devlet katkısı oranı %20’dir.

Çocuğun 18 yaşında BES’ten ayrılması mantıklı mı?

Bu bireysel hedef ve mali duruma bağlıdır. Devlet katkısı hak edişi, fonların getirisi, kesintiler ve sistemde kalma süresi hesaplanmadan genel bir öneride bulunulamaz.

İlgili içerikler ve resmî kaynaklar

BES birikimi ve devlet katkısı nasıl sorgulanır?, BES’ten çıkınca devlet katkısı ne olur? ve BES fon dağılımı değiştirme rehberlerimize bakabilirsiniz.

Resmî kaynaklar: Emeklilik Gözetim Merkezi – 18 Yaş Altı Katılımcı Bilgilendirme Rehberi, EGM – Devlet Katkısı ve 2026 Hak Ediş Oranları, EGM – 2026 Devlet Katkısı Düzenlemesi.

Son bilgi kontrolü: 26 Ekim 2026. Sözleşmenin hak kullanımı, kesintileri ve ödeme koşulları kişisel duruma ve ilgili emeklilik şirketinin kayıtlarına göre değerlendirilmelidir. Yatırım tavsiyesi değildir.