Fazla Rezervasyon Nedeniyle Uçağa Alınmadım: 2026 Tazminat ve Yolcu Hakları

Kısa cevap: Geçerli biletiniz ve onaylanmış rezervasyonunuz olmasına, uçuş işlemlerini zamanında tamamlamanıza rağmen havayolu şirketi fazla rezervasyon (overbooking) nedeniyle sizi isteminiz dışında uçağa kabul etmediyse ücret iadesi veya alternatif uçuş, bekleme sırasında yardım ve şartları oluştuğunda tazminat haklarınız bulunabilir. Türkiye’deki uygulamanın temel dayanağı SHGM’nin SHY-YOLCU düzenlemesidir.

Bu rehber, 26 Ekim 2026 itibarıyla resmî mevzuata göre uçağa kabul edilmeme durumunu, tazminat aralıklarını, gerekli belgeleri ve başvuru yolunu açıklıyor.

Overbooking nedir, uçak bileti olan yolcu neden uçağa alınmaz?

Overbooking, havayolunun uçaktaki koltuk sayısını aşan rezervasyon kabul etmesi veya fazla bilet satması olarak bilinir. Bunun sonucunda belirli bir uçuşta bütün rezervasyon sahipleri uçağa alınamayabilir. Ancak her uçağa alınmama overbooking değildir: seyahat belgesinin eksik olması, güvenlik veya sağlıkla ilgili haklı bir neden bulunması ve check-in kurallarına uyulmaması farklı şekilde değerlendirilir.

SHY-YOLCU, ilgili kapsam koşullarını karşılayan Türkiye çıkışlı uçuşları ve Türk hava taşıma işletmelerinin Türkiye’ye yaptığı uçuşları düzenler. Yabancı ülkeden yabancı bir şirketle yapılan başka uçuşlarda ilgili ülkenin yolcu hakları kuralları da önem taşıyabilir.

Fazla rezervasyon varsa havayolu önce ne yapmalı?

SHY-YOLCU Madde 5’e göre havayolu, uçağa kabul edilmeme ihtimali oluştuğunda önce üzerinde anlaşılan yararlar karşılığında rezervasyonundan gönüllü vazgeçecek yolcular arar. Yeterli gönüllü çıkmadığında diğer yolcular kendi iradeleri dışında uçağa alınmayabilir. Gönüllü feragat ile zorunlu olarak uçağa alınmamak aynı hukuki durum değildir. Bir teklif imzalamadan önce sağlayacağı yeni uçuş, ödeme, yemek ve konaklama koşullarını yazılı alın.

2026’da overbooking tazminatı ne kadar?

10 Aralık 2024’te güncellenen SHY-YOLCU Madde 8’de, koşulları sağlanan uçağa kabul edilmeme hâllerinde temel tazminat tutarları şöyle düzenlenmiştir:

• İç hat uçuşu: 100 Avro.
• Dış hat, 1.500 kilometre veya daha kısa: 250 Avro.
• Dış hat, 1.500 kilometreyi aşan ve 3.500 kilometreye kadar olan: 400 Avro.
• Dış hat, 3.500 kilometreden uzun: 600 Avro.

Bu tutarlar her yolcunun otomatik olarak alacağı kesin ödeme değildir. Uçuşun kapsama girmesi, uçağa alınmama gerekçesi ve alternatif güzergâhın son varışa ulaşma süresi değerlendirilir. Mevzuatın belirlediği kısa sürede son varışa ulaştıran alternatif uçuş önerilirse tazminat yüzde 50 azaltılabilir. Türk lirası karşılığı hesaplanırken ödeme günündeki TCMB döviz satış kuru esas alınır. Şirketin yalnızca kupon önermesini kabul etmek zorunda olup olmadığınızı değerlendirmeden önce, bu tür alternatifler için mevzuatta öngörülen yazılı mutabakat şartını kontrol edin.

Uçağa alınmadığınızda bilet iadesi mi, yeni uçuş mu seçebilirsiniz?

Uçuşa kendi iradeniz dışında kabul edilmediğinizde, koşullara göre bilet bedelinin iadesi veya benzer taşıma şartlarında ilk fırsatta ya da uygun başka tarihte güzergâh değişikliği seçenekleri gündeme gelir. Seyahatinizin artık amacının kalmaması hâlinde tamamlanan bazı uçuş bölümlerinin de değerlendirilmesi gerekebilir. İade ve yeni uçuş seçeneklerinin kapsamını havayolundan yazılı açıklamasını isteyin.

Beklerken yemek, otel ve ulaşım hakkı var mı?

Evet, şartlar oluştuğunda SHY-YOLCU hizmet hakkını da düzenler. Bekleme süresine göre yiyecek-içecek ve haberleşme, gece konaklaması gerektiğinde otel ve otel-havalimanı ulaşımı sağlanması gerekir. Bunlar tazminatla karıştırılmamalıdır. Havayolunun gerekli hizmeti sağlamaması durumunda makul masraflara ilişkin fiş ve faturaları kaydedin; sonradan talep edebileceğiniz tutarlar somut olaya göre değerlendirilir.

Havalimanında hemen yapmanız gereken 7 işlem

1. Gerekçeyi öğrenin: Gişe veya kapı görevlisine neden uçağa alınmadığınızı açıkça sorun; mümkünse yazılı yanıt isteyin.
2. Belgeleri saklayın: E-bilet, PNR, check-in onayı, varsa biniş kartı ve kapıya zamanında geldiğinizi gösteren kayıtları koruyun.
3. Haklarınızı sorun: İade, alternatif uçuş, ikram ve gerekli konaklama seçeneklerini yazılı talep edin.
4. Gönüllü teklifleri ayırın: Bir ödeme karşılığında rezervasyonunuzdan gönüllü vazgeçiyorsanız kabul ettiğiniz koşulları okuyun.
5. Yeni uçuşu doğrulayın: Saat, aktarma, son varış yeri ve bagaj durumunu kontrol edin.
6. Masraf belgelerini alın: Ulaşım, konaklama ve zorunlu ihtiyaçlara ait fişleri saklayın.
7. Başvuru dosyası açın: Şirketle yazışmalarınızı tarih ve başvuru numarasıyla arşivleyin.

Havayolu cevap vermezse SHGM’ye nasıl başvurulur?

SHGM’nin resmî uygulamasına göre ilk başvuru uçuşu gerçekleştiren hava taşıma işletmesine yapılır. Başvurunuzdan sonuç alamazsanız veya verilen yanıt uyuşmazlığı çözmezse SHGM’nin Yolcu Hakları başvuru usullerini inceleyin. Bilet, seyahat ve şirketle yazışma belgelerini sunun. Başvuru ekranı ve süre koşullarını işlem tarihinde güncel sayfadan teyit edin.

Sık sorulan sorular

Check-in yaptığım hâlde uçağa alınmazsam tazminat hakkım var mı?

Geçerli rezervasyon, zamanında işlem yapma ve istem dışı uçağa kabul edilmeme gibi şartlar bulunuyorsa olabilir; ret gerekçesi belirleyicidir.

Uçağa binişten kendi isteğimle vazgeçersem aynı tazminatı alır mıyım?

Gönüllü feragat, zorunlu uçağa kabul edilmeme ile aynı değildir. Havayoluyla karşılıklı kabul edilen menfaatler ve güzergâh değişikliği koşulları geçerlidir.

Pasaport veya vize eksikliği nedeniyle uçağa alınmadıysam overbooking tazminatı var mı?

Uygun olmayan seyahat belgeleri gibi makul gerekçelerle uçuşa kabul edilmeme, fazla satış nedeniyle mağduriyetle aynı kapsamda değerlendirilmez.

100 Avro veya 600 Avro hangi tarihin kuruyla hesaplanır?

Güncel SHY-YOLCU değişikliğinde, tazminatın Türk lirası karşılığı tazminatın ödendiği günün TCMB döviz satış kuru esas alınarak hesaplanır.

İlgili rehberler ve resmî kaynaklar

Seyahat rehberleri: Uçuş iptal edilirse yolcu ne yapmalı?; Uçakta bavul kaybolursa izlenecek yol.

Resmî dayanaklar: SHGM Yolcu Hakları Bilgilendirmesi; 10 Aralık 2024 tarihli SHY-YOLCU değişikliği; SHGM başvuru usulleri.

Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Talep hakkı, uçuş kapsamı ve somut olayın belgeleri birlikte değerlendirilir.