Ofsayt Nedir? 2026/27 IFAB Kuralı, VAR Çizgisi ve Ofsayt Olmayan 7 Durum

Ofsayt, futbolda hücum oyuncusunun takım arkadaşının topa oynadığı anda rakip yarı sahada, hem toptan hem de sondan ikinci rakipten kale çizgisine daha yakın konumda bulunup aktif oyuna katılmasıyla oluşan ihlaldir. Bir oyuncunun yalnızca ileride durması otomatik faul değildir. Uluslararası Futbol Birliği Kurulu IFAB’ın 2026/27 Oyun Kuralları 11. Kuralı, ofsayt pozisyonuyla cezalandırılan ofsayt ihlalini ayrı tanımlar.

Ofsayt nedir? En basit anlatımla

Bir hücum oyuncusunun pas anında rakip kaleye yakın olması tek başına yeterli değildir. Pozisyonun ofsayt sayılabilmesi için rakip yarı sahada bulunması, toptan ve sondan ikinci rakip oyuncudan daha ileride olması ve bu pozisyonundan yararlanarak aktif oyuna katılması gerekir. Bu nedenle televizyon yayınında görülen çizgi, oyuncunun sadece nerede durduğunu değil, takım arkadaşının topa oynadığı anı değerlendirir.

Örnek: Mavi takım oyuncusu pası attığında takım arkadaşı, rakibin sondan ikinci oyuncusundan daha ileride ve toptan da kaleye yakınsa ofsayt pozisyonundadır. Pası alıp oynarsa ofsayt ihlali oluşabilir. Pası hiç almıyor, rakibe engel olmuyor ve başka şekilde oyuna etki etmiyorsa yalnızca orada bulunması cezalandırılmaz.

Ofsayt kararında üç temel kontrol

1. Pas veya takım arkadaşı dokunuşu anı: Hücum oyuncusunun konumu, top takım arkadaşı tarafından oynandığında/dokunulduğunda esas alınır. Oyuncunun topu teslim aldığı andaki görüntüsü tek başına karar vermek için yeterli değildir.
2. Rakip yarı saha, top ve ikinci rakip: Oyuncunun değerlendirmeye giren baş, gövde veya ayak bölümleri rakip yarı sahada olmalı; hem toptan hem sondan ikinci rakipten kale çizgisine daha yakın bulunmalıdır.
3. Aktif oyuna katılım: Topa dokunmak, rakibin görüşünü açık biçimde engellemek, top için rakiple mücadele etmek veya sekme/kurtarıştan avantaj sağlamak gibi davranışlar ihlale neden olabilir.

2026/27 IFAB 11. kurala göre ofsayt olmayan durumlar

IFAB’ın 11. Kuralı, taç, korner ve kale vuruşundan doğrudan alınan toplarda ofsayt ihlali olmadığını belirtir. Ancak bu üç oyun yeniden başlatıldıktan ve topa bir takım arkadaşı yeniden dokunduktan sonraki aşamada ofsayt tekrar gündeme gelebilir.

Ofsaytta kol, el ve omuz sayılır mı?

El ve kollar ofsayt konumu ölçümüne dahil edilmez. IFAB’a göre kaleciler dahil hiçbir oyuncunun elleri ve kolları değerlendirmeye katılmaz; baş, gövde ve ayaklar dikkate alınır. Kolun üst sınırı açısından koltuk altının alt hizası referans alınır. Bu nedenle yalnızca kolun savunmanın önünde görünmesi ofsayt kararı için yeterli değildir. Gövdenin veya başın değerlendirmeye giren kısmı farklı sonuç doğurabilir.

Kaleci kalesinden çıkarsa ofsayt çizgisi nasıl hesaplanır?

Ofsaytın hesabı “kalecinin önünde kaç futbolcu var?” şeklinde değil, sondan ikinci rakibin ve topun konumuyla yapılır. Kaleci ceza alanından çıkmışsa bazı pozisyonlarda iki savunma oyuncusu ofsayt çizgisini belirleyebilir. Rakip takımın sondan ikinci oyuncusu mutlaka kaleci olmak zorunda değildir.

Örnek: Kaleci ileri çıkmış, kaleye yakın yalnızca bir savunma oyuncusu kalmışsa, hücum oyuncusu bazı durumlarda topa ve sondan ikinci rakibe göre ofsaytta olabilir. Yalnızca kaleciyle baş başa kalmayı referans almak yanlış karara yol açabilir.

Ofsayt pozisyonunda olup topa dokunmayan oyuncu cezalandırılır mı?

Her zaman değil. IFAB bir oyuncunun ofsayt pozisyonunda bulunmasını tek başına ihlal saymaz. Ancak oyuncu kalecinin görüşünü açık biçimde kapatırsa, yakınındaki topa oynamaya çalışıp rakibin hareketini etkilerse veya rakiple mücadele ederek oyuna müdahale ederse topa dokunmasa bile ofsayt ihlali oluşabilir.

Dolayısıyla “topa değmedi, kesin ofsayt değil” genellemesi de yanlıştır. Değerlendirme, pozisyondaki hareketin rakibin topu oynama veya topla mücadele etme imkânını etkileyip etkilemediğine bağlıdır.

Top rakip savunmadan sekerse ofsayt bozulur mu?

Her rakip dokunuşu ofsaytı bozmaz. IFAB, rakibin topu kontrollü ve bilinçli biçimde oynaması ile topun vücudundan istemeden sekmesi ya da yapılan kurtarış arasında ayrım yapar. Kontrollü biçimde oynanan top sonrasında ofsayt pozisyonundaki hücum oyuncusunun avantaj elde etmesi farklı değerlendirilebilir. Buna karşılık şutun kaleciden veya direk/üst direkten dönmesi, önceki ofsayt pozisyonunu otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Örnek: Savunmacı, kendisine gelen topu kontrol imkânına sahipken bilinçli bir pas atar ve top rakip hücumcuya giderse durum, bacağına çarpıp yön değiştiren top ile aynı değildir. IFAB’ın “deliberate play / deflection” açıklaması bu ayrımı örneklerle açıklar.

VAR ofsayt kararını nasıl kontrol eder?

VAR bulunan karşılaşmalarda gol veya gol olmamasıyla ilgili incelenebilir olaylar arasında hücum aşamasındaki ofsayt ihlali de bulunur. Pozisyonun teknik ve somut yönleri kamera görüntüleriyle değerlendirilebilir. VAR her temas için oyunu yeniden başlatan ayrı bir hakem değildir; nihai karar maç hakemine aittir. VAR protokolünde ilgili inceleme koşulları ve müsabakanın teknolojik altyapısı belirleyicidir.

VAR kontrolü ile ofsayt kuralının kendisi aynı konu değildir. Teknoloji hatası, kamera açısı veya çizgi tartışmaları yaşanabilir; uygulamada yine IFAB’ın 11. Kuralı ve ilgili VAR protokolü esas alınır.

Ofsayttan sonra oyun nereden ve nasıl başlar?

IFAB’a göre ofsayt ihlali cezalandırıldığında savunma takımı lehine endirekt serbest vuruş verilir. Vuruş, ihlalin gerçekleştiği yerden yapılır. Bazı durumlarda ofsayt pozisyonunda olan oyuncu topa kendi yarı sahasında müdahale edebilir; bu durumda vuruşun yeri, oyuna müdahale edilen noktaya göre belirlenir.

Sık sorulan sorular

Köşe vuruşunda ofsayt olur mu?

Top doğrudan korner atışından geliyorsa olmaz. Sonraki paslarda kural yeniden uygulanır.

Taç atışında ofsayt var mı?

Taç atışından doğrudan alınan topta ofsayt ihlali yoktur. Sonraki oyun aşamasında olabilir.

Oyuncu savunmayla aynı hizadaysa ofsayt mı?

Hayır. IFAB, sondan ikinci rakiple veya sondaki iki rakiple aynı hizada olmayı ofsayt pozisyonu saymaz.

Ofsayt penaltı mıdır?

Hayır. Ofsayt ihlali için savunma takımına endirekt serbest vuruş verilir.

VAR çizgisi ofsayt kuralını değiştiriyor mu?

VAR, kuralın uygulanmasına yardımcı olabilecek teknolojik değerlendirme yöntemidir; kuralın temel şartlarını değiştirmez.

İlgili haberler ve resmî oyun kuralları

Ofsayt tartışmasının gündeme geldiği bir maç haberi ve 2026 Dünya Kupası topundaki sensör teknolojisi hakkında da okuyabilirsiniz.

Resmî kaynak: IFAB – Oyun Kuralları 11: Ofsayt (2026/27), IFAB – VAR Protokolü. Güncelleme: 26 Ekim 2026. Görsel temsili futbol sahnesidir; belirli bir maçın ofsayt kararını göstermemektedir.