Trafik kazalarında kusur oranı, kazaya karışan sürücülerin hatalı davranışlarına göre belirlenir. Kaza yeri inceleme, kamera kayıtları, tanık ifadeleri ve kaza tespit tutanağı ile bu oran hesaplanır. Genellikle %0, %25, %50, %75 ve %100 oranları kullanılır. %0 kusur hatasız sürücü anlamına gelir; %100 ise tamamen hatalı sürücüyü ifade eder.
Kusur oranı belirleme süreci üç temel aşamada gerçekleşir:
Kaza sonrası araçlar yerinden oynatılmadan tutanak tutulur. Fotoğraf çekilmesi, aracın konumunun açıkça belirtilmesi ve sürücülerin imzasının olması zorunludur.
Tutanak ve fotoğraflar, tarafların sigorta şirketlerine iletilir. Sigorta şirketleri dosyayı inceleyerek kazadaki sorumluluk oranlarını belirler.
Sigorta şirketleri, dosyayı TRAMER sistemi üzerinden Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi’ne gönderir. TRAMER üç iş günü içinde kusur oranlarını belirler ve sigorta şirketlerine bildirir.
Trafik kazalarında belirlenen kusur oranlarının anlamları şöyledir:
%0 Kusur: Sürücü tamamen haklıdır. Masraflar karşı tarafın sigortasından ödenir.
%25 Kusur: Sürücü %75 oranında haklı, %25 oranında kusurludur.
%50 Kusur: Taraflar eşit hatalıdır; maliyetin yarısı karşı tarafın sigortasınca karşılanır.
%75 Kusur: Sürücü çoğunlukla hatalıdır. Yalnızca %25’lik kısmın ödemesi karşı tarafa aittir.
%100 Kusur: Tamamen hatalı taraftır. Zarar kendi veya kasko sigortasından karşılanır.
Asli kusur, kazanın başlıca sebebi olan hataları; tali kusur ise ikinci dereceden etkili hataları ifade eder. Örneğin, kırmızı ışıkta geçmek veya hatalı sollama yapmak asli kusurdur. Hız limitini az aşmak ya da sinyal vermemek tali kusur kapsamındadır.
Kazaya karışanlar kusur oranlarını şu yöntemlerle öğrenebilir:
– SBM sistemi: online.sbm.org.tr adresinden plaka veya T.C. kimlik numarasıyla sorgulama yapılabilir.
– e-Devlet: “Trafik Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama” hizmetiyle öğrenilebilir.
– SMS: “KKT boşluk Plaka” mesajını 5664’e göndererek bilgi alınabilir.
Not: TRAMER itiraz süresi 5 iş günüdür. Bu sürede itiraz gelmezse oran kesinleşmiş kabul edilir.