Kısa cevap: BES‘te katkı payı ödemesine ara vermek, sözleşmenin otomatik olarak kapanması anlamına gelmez. Katkı payının vadesini izleyen 3 ay içinde hesaba herhangi bir ödeme yapılmaması halinde ödemeye ara verilmiş kabul edilirsiniz. Emeklilik planınıza bağlı olarak bu dönemde ek yönetim gideri kesintisi uygulanabilir; ara verme süresi 1 yılı aşarsa ayrıca belirli sabit giderler de birikimden indirilebilir.
BES’te “ara verme” ne demek?
Bireysel Emeklilik Sistemi’nde düzenli katkı payı ödemenizi geçici olarak durdurabilirsiniz. Bu, BES’ten çıkış değildir. Sözleşmeniz ve mevcut birikiminiz sistemde kalmaya devam eder; birikiminiz seçtiğiniz emeklilik yatırım fonlarında değerlendirilmeyi sürdürür.
Mevzuat ve EGM tanımına göre, vadesinde ödenmeyen katkı payının ödeme tarihini takip eden 3 ay içinde ilgili hesaba herhangi bir ödeme yapılmaması ara verme olarak kabul edilir.
3 ay ödeme yapmazsam ne olur?
- BES sözleşmeniz kendiliğinden sona ermez.
- Mevcut birikiminiz fonlarda kalmaya devam eder.
- Yeni katkı payı ödenmediği dönem için yeni devlet katkısı oluşmaz.
- Planınızda öngörülmüşse birikimden ek yönetim gideri kesintisi yapılabilir.
- Daha sonra yeniden katkı payı ödeyerek devam edebilirsiniz.
1 yıldan fazla ara verilirse kesinti olur mu?
Ara verme süresinin 1 yılı aşması halinde, ek yönetim gideri kesintisine ilave olarak bireysel emeklilik hesabınız için Emeklilik Gözetim Merkezi’ne ödenen bazı sabit giderlerin, mevzuattaki sınırlar içinde birikiminizden indirilmesi mümkün olabilir.
Ancak bu kesintilerin uygulanıp uygulanmayacağı ve tutarı emeklilik planınıza bağlıdır. Bu nedenle sözleşme teklif formunda ve plan bilgilerinde “ara verme durumunda yapılacak kesintiler” bölümünü kontrol etmek önemlidir.
Devlet katkısı yanar mı?
Ödemeye ara vermek, daha önce hesabınıza yansıyan devlet katkısının otomatik olarak silinmesi anlamına gelmez. Ancak yeni katkı payı ödemediğiniz sürede, doğal olarak yeni ödeme üzerinden devlet katkısı da oluşmaz.
Devlet katkısında hak ediş oranı, sistemde kalma süresi ve emeklilik koşullarıyla bağlantılıdır. BES’ten tamamen çıkış yapmanız halinde hak ediş oranları ayrı şekilde uygulanır. Ayrıntılar için BES’ten çıkınca devlet katkısı ne olur? rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Ara verdiğim dönemde fon getirisi devam eder mi?
Evet. Sözleşmeniz açık kaldığı ve fon paylarınız hesapta bulunduğu sürece mevcut birikiminiz seçtiğiniz fonların performansına göre değer kazanmaya veya kaybetmeye devam eder. Ödemeye ara vermek, fon yatırımını otomatik olarak nakde çevirmek anlamına gelmez.
Ara vermek yerine katkı payını düşürebilir miyim?
Çoğu BES planında katkı payı tutarı ve ödeme dönemi değiştirilebilir. Ancak emeklilik şirketi veya plan bazında asgari katkı payı tutarı bulunabilir. Geliriniz geçici olarak azaldıysa tamamen ara vermek yerine katkı payını planın izin verdiği alt seviyeye çekmek, düzenli tasarruf alışkanlığını korumak açısından alternatif olabilir.
Ödemeye nasıl yeniden başlanır?
Emeklilik şirketinizin mobil uygulaması, internet şubesi, çağrı merkezi veya yetkili dağıtım kanalı üzerinden katkı payı ödemenizi tekrar başlatabilirsiniz. Bazı planlarda ödeme tarihi veya periyodu da değiştirilebilir.
Şirket veya plan değiştirmeyi düşünüyorsanız, aktarım süreleri ayrıca önem taşır. Detayları BES başka emeklilik şirketine nasıl aktarılır? rehberinde bulabilirsiniz.
Ara verme kararı öncesi 5 kontrol
- Planınızdaki ek yönetim gideri kesintisini kontrol edin.
- 1 yılı aşan ara vermede uygulanabilecek giderleri öğrenin.
- Mevcut fon dağılımınızın hâlâ hedeflerinize uygun olup olmadığını değerlendirin.
- Katkı payını düşürme seçeneğini sorun.
- Yeniden ödeme başladığında otomatik ödeme talimatının güncel olup olmadığını kontrol edin.
Sık sorulan sorular
BES’e ara verirsem sözleşmem kapanır mı?
Hayır. Ara verme ile sistemden çıkış farklı işlemlerdir. Sözleşme açık kalabilir ve mevcut birikim fonlarda değerlendirilmeye devam eder.
3 ay hiç ödeme yapmazsam ne olur?
Katkı payı vadesinden sonra 3 ay içinde hesaba ödeme yapılmaması halinde ara vermiş kabul edilirsiniz. Planınıza bağlı olarak ek yönetim gideri kesintisi uygulanabilir.
Ara verme süresinde devlet katkısı gelir mi?
Yeni katkı payı ödemesi yoksa o dönem için yeni devlet katkısı oluşmaz. Daha önce oluşmuş devlet katkısının hak edişi ise sistemde kalma süresiyle bağlantılıdır.
İstediğim zaman tekrar ödeme yapabilir miyim?
Evet. Sözleşmeniz devam ettiği sürece emeklilik şirketinizin sunduğu kanallardan yeniden katkı payı ödemeye başlayabilirsiniz.
Özet: BES’te ara verme esnekliği vardır ancak tamamen “masrafsız dondurma” olarak düşünülmemelidir. Özellikle 3 ay ve 1 yıl eşikleri ile planınızdaki kesinti hükümlerini kontrol ederek karar vermek gerekir.
