Depremde Dolap ve Kitaplık Nasıl Sabitlenir? AFAD’a Göre Evde 10 Güvenlik Kontrolü

Depremde evdeki kitaplık, gardırop, vitrin ve beyaz eşyaların devrilmesini azaltmak için bu eşyaların uygun bağlantılarla sabitlenmesi gerekir. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), deprem öncesi hazırlıkta dolapların ve devrilebilecek eşyaların duvara sabitlenmesini, ağır nesnelerin alt raflara yerleştirilmesini ve düşebilecek malzemelerin yaşam alanlarından uzaklaştırılmasını öneriyor. Bu önlemler bina dayanıklılığının değerlendirilmesi veya deprem anındaki Çök–Kapan–Tutun davranışının yerine geçmez; evin içinde yaralanma riskini azaltmaya yöneliktir.

Depremde hangi eşyalar sabitlenmeli?

AFAD’ın yapısal olmayan risklere ilişkin eğitim materyallerinde yüksek ve ağır mobilyaların devrilme, raflardaki nesnelerin düşme ve tekerlekli eşyaların yer değiştirme riski taşıdığı belirtiliyor. Evin her odasında özellikle aşağıdaki noktaları değerlendirin:

Eşya veya bölüm	Temel risk	Önleyici kontrol
Kitaplık, gardırop, vitrin	Öne veya yana devrilme	Yapısına uygun duvar sabitlemesi; ağır kitapları alt raflara alma
Mutfak üst dolapları	Kapakların açılması, ağır eşya düşmesi	Uygun kapak kilidi ve ağır malzemeleri alt bölümlere yerleştirme
Televizyon ve ekran	Standdan kayma veya devrilme	Üreticinin uygun gördüğü aparatla güvenli montaj
Buzdolabı ve beyaz eşyalar	Kayma, devrilme veya bağlantı hasarı	Cihaza ve duvar/zemine uygun sabitleme çözümünü kontrol ettirme
Avize, tablo, ayna	Kopma, kırılma veya düşme	Yükü taşıyabilecek bağlantı; yatak ve oturma alanından uzağa konum
Isıtıcı ve soba	Devrilme ve yangın riski	Üretici talimatına uygun, uzman kontrolünden geçmiş sabitleme

Kitaplık ve gardırop duvara nasıl güvenli sabitlenir?

Tek bir bağlantı aparatı her ev için uygun değildir. Mobilyanın ağırlığı, yüksekliği, ağırlık merkezi, sabitleme noktası ve duvarın taşıyıcı özelliği değerlendirilmelidir. Örneğin alçıpan bölme duvar, tuğla duvar ve beton yüzey aynı bağlantı elemanlarıyla değerlendirilmez. Ağır mobilyalarda uygun olmayan dübel veya zayıf noktaya yapılan bağlantı beklenen korumayı sağlamayabilir.

1. Riski belirleyin: Kitaplığın devrilmesi hâlinde yatak, koltuk, çalışma masası veya çıkış yoluna düşüp düşmeyeceğini kontrol edin.
2. Üretici talimatına bakın: Mobilyanın kendi devrilme önleyici bağlantı aparatı ve montaj açıklaması varsa bunları inceleyin.
3. Duvarı değerlendirin: Uygun bağlantı türü için yetkin montaj personelinden destek alın. Elektrik, su ve gaz tesisatının bulunduğu alanlarda rastgele delik açmayın.
4. Doğru sabitlemeyi yaptırın: Mobilya ve duvar arasındaki bağlantının gerçekten yükü güvenli biçimde aktarabildiği kontrol edilmelidir.
5. İçeriği yeniden düzenleyin: Ağır kitap ve eşyaları alt bölümlere taşıyın; kırılabilir nesneleri açık üst raflardan uzaklaştırın.
6. Düzenli kontrol edin: Taşınma, duvar değişikliği, tadilat veya mobilyanın yerinin değiştirilmesi sonrasında bağlantıların sağlamlığını tekrar değerlendirin.

Önemli: Bu liste teknik montaj projesi değildir. Çocukların erişebildiği ağır mobilyalar ve tehlike oluşturabilecek elektrikli/ısıtıcı cihazlar için profesyonel uygulama tercih edilmelidir.

Yapısal olmayan deprem riski ne demek?

Bir binanın kolon, kiriş veya taşıyıcı duvarından farklı olarak mobilyalar, dolaplar, camlar, aydınlatma elemanları ve sabit olmayan ev ekipmanı gibi nesnelerin deprem sırasında yol açabileceği tehlikeler yapısal olmayan risklerdir. AFAD’ın eğitim dokümanları, bu risklerin bir kısmının eşya yerini değiştirme ve tekniğine uygun sabitlemeyle azaltılabileceğini açıklıyor.

Bu işlemler binanın deprem performansını ölçmez. Yapının taşıyıcı sistemiyle ilgili şüphe varsa ayrı bir mühendislik değerlendirmesi gerekir. AFAD Türkiye Deprem Tehlike Haritası da tek başına bina dayanıklılık raporu olarak değerlendirilmemelidir.

Yatak odasında en önemli eşya güvenliği kontrolleri

Yatak odasında gardırop, ağır çekmeceli dolap, duvar aynası ve başucundaki ağır tabloların konumu gözden geçirilmelidir. Yatağın üzerine devrilebilecek mobilyaların uygun biçimde sabitlenmesi veya yerinin değiştirilmesi, cam ve kırılabilir nesnelerden uzak bir yatak yerleşimi oluşturulması temel adımlardır.

Deprem anında bir odadan diğerine koşmak yerine bulunulan yerde güvenli pozisyon almak önceliklidir. Bu nedenle önceden hem eşya risklerini azaltmak hem de ailece güvenli davranışı öğrenmek önem taşır. Ayrıntılı davranışlar deprem anında yapılacaklar rehberinde açıklanıyor.

Mutfakta ne sabitlenmeli?

Mutfakta üst dolapların içindeki cam tabaklar, büyük tencereler, ağır mutfak ekipmanı ve tezgâh üstündeki hareketli cihazlar risk oluşturabilir. AFAD, ağır dolap kapakları için uygun mekanik kilitleri ve tezgâhtan kayabilecek beyaz eşyalarda uygun güvenlik çözümlerini öneriyor. Ancak elektrikli ve gazlı cihazların montajı, tesisat güvenliği nedeniyle yetkili veya uzman personel tarafından değerlendirilmelidir.

Temizlik kimyasalları, yanıcı malzemeler ve kırılabilir ambalajlı ürünler güvenli alanlarda saklanmalıdır. Bu tür maddelerin devrilme sonucunda birbirine karışması veya sızması ikincil tehlike doğurabilir.

Kiracı evi delmeden eşya sabitleyebilir mi?

Kiracı olarak oturduğunuz konutta sabitleme gereksinimiyle karşılaştığınızda önce ev sahibiyle yazılı iletişim kurup duvarın yapısı ve montaj izni konusunda bilgi alın. Yalnızca yapışkan bant kullanmak ağır kitaplık veya dolap için her koşulda güvenli çözüm sayılmaz. Duvara montaj mümkün değilse daha alçak mobilya seçmek, ağır eşyaları zemine yakın tutmak veya eşyanın konumunu değiştirmek gibi risk azaltıcı alternatifler değerlendirilebilir. Bunların hiçbiri her eşya için aynı koruma düzeyini garanti etmez.

Deprem öncesi ev için 10 maddelik kontrol listesi

1. Yüksek kitaplıkları ve gardıropları tekniğine uygun sabitleyin.
2. Ağır nesneleri rafların alt seviyelerine yerleştirin.
3. Yatak ve koltukların üzerinde düşebilecek ağır objeleri kaldırın.
4. Dolap kapakları için uygun güvenlik kilitlerini değerlendirin.
5. Televizyon, ayna ve aydınlatma bağlantılarını kontrol ettirin.
6. Beyaz eşyaların ve ısıtıcıların güvenli montaj durumunu inceleyin.
7. Koridor ve çıkış geçişlerini büyük eşyalarla kapatmayın.
8. Yanıcı ve kırılabilir tehlikeli maddeleri güvenli saklayın.
9. Ailece deprem anı güvenli davranışını uygulamalı öğrenin.
10. Aile afet planınızı ve afet çantanızı güncel tutun.

Sık sorulan sorular

Dolabı yalnızca yere sabitlemek yeterli mi?

Bu, mobilyanın yapısına ve üreticinin öngördüğü sabitleme yöntemine bağlıdır. Ağır ve uzun mobilyalarda devrilmeyi önleyen güvenli bağlantıların uzman tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Yapışkan aparatla kitaplık sabitlenir mi?

Bütün mobilyalar için geçerli güvenilir bir cevap yoktur. Büyük ve ağır eşyada yalnızca yapıştırıcıya güvenmek uygun olmayabilir; ürünün ve duvarın teknik özelliklerine göre seçim yapılmalıdır.

Deprem anında asansör kullanılabilir mi?

AFAD, deprem sırasında asansör kullanılmamasını ve merdivenlere doğru koşulmamasını öneriyor. Güvenli bir yerde Çök–Kapan–Tutun davranışı uygulanmalıdır.

Eşyaları sabitlemek binayı depreme dayanıklı yapar mı?

Hayır. Bu işlem yalnızca ev içindeki yapısal olmayan riskleri azaltır; binanın taşıyıcı sistemine ilişkin mühendislik değerlendirmesinin yerine geçmez.

Resmî AFAD kaynakları

İçeriğin temel dayanağı AFAD – Deprem Öncesi, Anı ve Sonrası Alınabilecek Önlemler ve AFAD – Depreme Karşı Yapısal Olmayan Risklerin Azaltılması eğitim materyalleridir. Bir afet sonrasında güvenlik durumu için resmî kurumların güncel açıklamalarını izleyin.

Kaynak kontrolü: 25 Ekim 2026. Görsel temsilidir; fotoğraftaki bağlantının her duvara veya mobilyaya teknik olarak uygun olduğu iddia edilmemektedir.