Kısa cevap: Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) evlilik, konut alımı ve doğal afet hallerinde birikimin tamamını bozmadan kısmen ödeme alınabilir. Evlilik ve konut alımında sözleşmenin en az 5 yıldır sistemde bulunması ve başvuru tarihinde geçerli aylık brüt asgari ücretin en az 5 katı kadar katkı payı ödenmiş olması gerekir. Doğal afet halinde bu iki şart aranmaz. Alınabilecek tutar birikimin en fazla yüzde 50’sidir.
BES uzun vadeli bir tasarruf sistemidir; ancak mevzuat belirli ihtiyaçlarda katılımcının sistemden tamamen çıkmadan birikiminin bir bölümüne erişebilmesine imkân tanıyor. Bu uygulama özellikle evlilik, konut alımı veya genel hayata etkili doğal afet sonrasında nakit ihtiyacı oluşan katılımcılar için önem taşıyor.
BES’te kısmi ödeme hangi durumlarda alınabilir?
Kısmen ödeme hakkı üç temel durumda kullanılabilir:
- Evlilik,
- Konut alımı,
- Genel hayata etkili doğal afet.
Bu hak, bireysel emeklilik sözleşmeleri ile gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmelerindeki birikimler için kullanılabilir.
Evlilik ve konut alımında şartlar neler?
Evlilik veya konut alımı nedeniyle kısmen ödeme talep edebilmek için ilgili sözleşmenin en az 5 yıldır sistemde bulunması gerekir. Ayrıca başvuru tarihinde geçerli aylık brüt asgari ücretin en az 5 katı kadar katkı payının sözleşmeye ödenmiş olması şarttır.
Kısmi ödeme sonrasında katılımcı, sistemde en az 3 yıl daha kalacağına dair taahhüt verir.
Doğal afet halinde 5 yıl şartı var mı?
Hayır. Genel hayata etkili doğal afet ilan edilen bölgelerde afetten zarar gören katılımcılar için sözleşmenin 5 yıldır sistemde bulunması ve belirli katkı payı ödeme sınırına ulaşılması şartları aranmaz.
Doğal afet başvurularının, afetin meydana geldiği tarihten sonraki 6 ay içinde ve SEDDK tarafından duyurulan gerekli belgeyle yapılması gerekir.
BES’ten en fazla ne kadar kısmi ödeme alınabilir?
Kısmen ödeme kapsamında sözleşmedeki birikimin en fazla yüzde 50’si talep edilebilir. Bu nedenle sistemde 400.000 TL birikimi olan bir katılımcı, diğer şartları da sağlaması halinde en fazla 200.000 TL kısmen ödeme talebinde bulunabilir.
Devlet katkısından ek ödeme yapılır mı?
Evet. Evlilik ve konut alımında kısmen ödenen tutarın yüzde 20’si kadar, doğal afet halinde ise yüzde 25’i kadar tutar devlet katkısı hesabından ek olarak ödenebilir. Bu ödeme mevzuattaki koşullara ve katılımcının devlet katkısı hesabına bağlıdır.
Başvuru nasıl yapılır?
Katılımcı, emeklilik şirketinin internet sitesindeki güvenli alandan kısmen ödeme talep formunu temin eder. Form doldurulup imzalandıktan sonra posta veya onaylı elektronik iletişim yöntemleriyle şirkete iletilir.
Şirket, başvurunun kabul veya ret sonucunu formun kendisine ulaşmasından itibaren 3 iş günü içinde gerekçesiyle bildirmelidir. Başvuru kabul edilirse kısmen ödeme tutarı, formun şirkete ulaşmasından itibaren 10 iş günü içinde katılımcının hesabına ödenir.
Konut alımında hangi belge gerekir?
Konut alımında, Web Tapu sistemi üzerinden üretilen doğrulama kodu ve barkodu bulunan, katılımcının en az yüzde 50 sahiplik payını gösteren kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş tapu belgesinin bir nüshası istenir.
Evlilikte hangi belge gerekir?
Evlilik için e-Devlet üzerinden alınabilen doğrulama kodu ve barkodu bulunan, evlilik tarihini gösteren nüfus kayıt örneği kullanılır.
Kısmi ödeme aldıktan sonra BES’ten çıkılırsa ne olur?
Kısmen ödeme sonrasında verilen 3 yıllık sistemde kalma taahhüdü yerine getirilmezse, kısmi ödeme kapsamında ödenen devlet katkısı tutarı gecikme zammı oranına göre hesaplanan faiziyle birlikte katılımcıya yapılacak ödemeden indirilerek vergi dairesine aktarılır.
Kısmi ödeme yapılan sözleşme başka şirkete aktarılabilir mi?
Evet. Kısmen ödemeye konu olan sözleşme, kısmi ödeme tarihinden itibaren 3 ay sonra aktarılabilir. BES aktarımının genel şartlarını ayrıca BES başka emeklilik şirketine nasıl aktarılır? rehberimizden inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
BES’te kısmi ödeme için sistemden çıkmak gerekir mi?
Hayır. Kısmi ödeme uygulamasının amacı, sözleşmeyi tamamen sonlandırmadan birikimin belirli bölümüne erişilebilmesidir.
Her yıl kısmi ödeme alınabilir mi?
Hayır. Katılımcı belirlenen hallerin her biri için bir defa kısmi ödeme kullanabilir. Doğal afet dışında, iki kısmi ödeme arasında en az 5 yıl bulunması gerekir.
Birikimin tamamı çekilebilir mi?
Hayır. Kısmen ödeme kapsamında birikimin en fazla yüzde 50’si talep edilebilir.
Güncellik notu: Bu rehber 2026 yılında yürürlükte olan Emeklilik Gözetim Merkezi kuralları esas alınarak hazırlanmıştır. Başvuru öncesinde emeklilik şirketinizde görünen güncel birikim, devlet katkısı ve sözleşme koşullarını kontrol edin.
