Normal fontanel şekilleri ve kapanma süreleri, çocuklarda büyük çeşitlilik gösterebilir. Bir fontanelin anormal olup olmadığını anlamak için öncelikle normal fontanel yapılarını ve varyasyonlarını iyi bilmek gerekir. Klinik değerlendirmelerde en çok ön fontanel kullanılır.
Yenidoğanlarda altı tane fontanel bulunur ve ön fontanel en belirgin ve büyük olanıdır. Genellikle 2.5 cm genişliğinde ve baklava dilimi şeklindedir. Yenidoğanın fontanel muayenesi, nörogelişimsel değerlendirmenin temelini oluşturur.
Yenidoğan kafa muayenesi, kafa şekli, baş çevresi, suturların üst üste binmesi, ön ve arka fontanel boyutlarının değerlendirilmesiyle yapılır. Bu muayene, çocuk sakin, ağlamazken ve dik pozisyondayken gerçekleştirilir. Fontanellerin erken veya geç kapanması, çeşitli hastalıklar ve sendromlarla ilişkilendirilebilir.
Akondroplazi, hipotiroidizm, Down sendromu, kafa içi basınç artışı ve rikets gibi hastalıklar, fontanelin geniş olmasına veya kapanmasının gecikmesine neden olabilir. Normal bir fontanelde hafifçe kalp atışı gibi yükselme ve alçalma görülebilir. Ancak, şiddetli pulsasyon ciddi bir hastalığın belirtisi olabilir.
Fontanelin kabarıklığı, menenjit gibi intrakranial basınç artışıyla seyreden hastalıkların işareti olabilirken, çöküklüğü ise dehidratasyon gibi sıvı dengesizliği durumunu gösterebilir. Fizik muayenenin yanı sıra, kan testleri, transfontanel ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme gibi yöntemler kullanılmaktadır.
Kan testlerinde kalsiyum, fosfor, alkalen fosfataz, D vitamini, parathormon ve tiroid fonksiyon testleri mutlaka değerlendirilmelidir. Çocuklarda D vitamini düzeyi normal sınırlar içerisindeyse, bıngıldağın erken kapanması durumunda koruyucu D vitamini kullanımının kesilmesine gerek yoktur. Fontanellerin kapanma süreleri en çok merak edilen konulardan biridir. Ön fontanelin 3. ay ile 18. ay arasında kapanması beklenir. 3. aydan önce veya 18. aydan sonra kapanması durumunda mutlaka bir çocuk doktorunun değerlendirmesi gerekir.
Yorum Yap