Faiz Koridoru Nedir? TCMB Politika Faizi, Gecelik Faiz ve Fonlama Maliyeti Farkı (2026)
TCMB faiz koridoru ne demek? Politika faizi, gecelik borç alma-verme faizi, fonlama maliyeti ve 22 Ekim 2026 TCMB kararıyla örnekli açıklama.
Faiz koridoru, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) gecelik borç alma ve gecelik borç verme faiz oranları arasında kalan aralıktır. Politika faizi ise TCMB Para Politikası Kurulunun belirlediği, para politikasının temel yönünü gösteren orandır. Bu üç faiz aynı şey değildir. 2026 yılında Merkez Bankasının faiz kararlarını doğru okumak için bu ayrımı bilmek önem taşıyor.
Faiz koridoru nedir?
TCMB, bankacılık sistemindeki likiditeyi yönetmek amacıyla piyasaya fon sağlayabilir veya piyasadan fon çekebilir. Gecelik borçlanma faizi Merkez Bankasının bankalardan gecelik olarak borç alırken uyguladığı oranı; gecelik borç verme faizi ise bankalara gecelik olarak likidite sağladığında uyguladığı oranı ifade eder. Bu iki oran arasındaki aralık faiz koridorudur. TCMB’nin para politikası uygulamaları açıklaması bu mekanizmanın kullanım amacını anlatır.
Politika faizi ile faiz koridoru arasındaki fark ne?
TCMB’nin 22 Ekim 2026 tarihli kararında politika faizi bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı olarak tanımlanıyor. Faiz koridoru ise bankanın gecelik borç alma ve borç verme oranlarından oluşan aralığı anlatıyor. Dolayısıyla politika faizinde değişiklik olması her zaman koridorun iki ucunun aynı ölçüde değiştiği anlamına gelmez; her kararın resmî metninde üç oran ayrı ayrı incelenmelidir.
2026 faiz koridoru oranları: TCMB’nin 22 Ekim kararı
TCMB Para Politikası Kurulu 22 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı 2026-45 sayılı duyuruda aşağıdaki oranları açıklamıştır. Bu tablo 22 Ekim 2026 kararını gösterir; sonraki toplantılarda oranlar değişebileceğinden bugün için tek başına güncel faiz ekranı yerine kullanılmamalıdır.
| Faiz türü | 22 Ekim 2026 kararındaki oran |
|---|---|
| Politika faizi (bir hafta vadeli repo) | %36 |
| TCMB gecelik borç verme faizi | %39 |
| TCMB gecelik borçlanma faizi | %34,5 |
Resmî kaynak: TCMB Faiz Oranlarına İlişkin Basın Duyurusu (22 Ekim 2026, 2026-45).
Merkez Bankası neden üç farklı faiz açıklıyor?
Bankalar gün içinde veya gecelik olarak likidite açığı ve fazlası yaşayabilir. Merkez Bankası bu işlemlerde kullandığı araçlarla kısa vadeli para piyasası faizlerinin oluşumunu etkiler. Koridorun alt ve üst sınırları, gecelik piyasa faizleri için operasyonel bir çerçeve sağlar; politika faizi ise para politikasının temel sinyalidir. Merkez Bankasının piyasaya hangi araçla, ne kadar fon sağladığı da fiili fonlama maliyeti üzerinde etkilidir.
Ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti (AOFM) nedir?
AOFM, Merkez Bankasının farklı kanallardan sağladığı fonlamanın miktarları dikkate alınarak hesaplanan ortalama maliyettir. TCMB, bankalara tek bir faizden fon sağlamak yerine farklı piyasa işlemleri kullanabildiği için bu gösterge politika faizinden farklı bir seviyede oluşabilir. AOFM, bankaların piyasada karşılaştığı tüm fonlama maliyetleriyle de bire bir aynı kavram değildir.
TCMB Başkanı’nın 12 Kasım 2026 tarihli Enflasyon Raporu toplantısı konuşmasında, ağustos ayındaki haftalık repo fonlamasına geçiş ve ekim ayındaki politika faizi indirimiyle ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin toplam 400 baz puan gerilediği ifade edilmiştir. Böylece faiz kararı ile fiili fonlama koşullarının birlikte değerlendirilmesi gerektiği somut bir örnekle ortaya konmuştur. TCMB – 12 Kasım 2026 Enflasyon Raporu konuşması.
Faiz koridoru daralır veya genişlerse ne anlama gelir?
Koridorun genişliği, Merkez Bankasının gecelik borçlanma ve borç verme oranları arasındaki mesafeyle ilgilidir. Koridorun genişletilmesi veya daraltılması, likidite yönetimindeki operasyonel esnekliği etkileyebilir. Ancak tek başına faizler kesin yükselecek ya da krediler kesin ucuzlayacak gibi bir sonuç çıkarılamaz. Piyasaya fonlama tutarı, enflasyon görünümü, bankacılık sisteminin likiditesi, kredi riski ve bankaların fiyatlama davranışları da önem taşır.
Politika faizi düşerse kredi ve mevduat faizi hemen düşer mi?
Politika faizi ile bankaların müşterilerine uyguladığı kredi ve mevduat faizleri bağlantılıdır; fakat birbirinin aynısı değildir. Bankaların kaynak maliyeti, kredi riski, vade, rekabet, düzenlemeler ve müşteri koşulları nihai faizlere etki eder. TCMB Başkanı’nın 12 Kasım 2026 açıklamasında, fonlama maliyetindeki değişimin mevduat ve kredi faizlerine büyük ölçüde yansıdığı, ancak kredi faizlerine geçişin bankaların kârlılığı ve kredi riski gibi faktörlerden de etkilendiği belirtilmiştir.
Bu konudaki diğer açıklamalar için bankalar kredi faizini nasıl belirler? rehberimize bakabilirsiniz.
TCMB faiz kararını doğru okumak için 5 adım
- Kararın yayımlandığı tarihi ve Para Politikası Kurulu toplantısını belirleyin.
- Bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını bulun: bu, karar metninde belirtilen politika faizidir.
- Gecelik borç verme ve borçlanma faizlerini ayrı ayrı kontrol edin.
- Metnin likidite yönetimi, enflasyon ve parasal aktarım hakkındaki bölümlerini okuyun.
- Kredi ve mevduat faizlerindeki fiili değişimi ayrıca TCMB’nin verileri ve ilgili bankaların teklifleri üzerinden değerlendirin.
İlgili ekonomik göstergeler için 2026 TÜFE enflasyon hesaplama rehberimizi ve faiz oranlarının piyasalar üzerindeki etkileri yazımızı da okuyabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Faiz koridorunun üst sınırı nedir?
TCMB’nin gecelik borç verme faizidir. Koridorun alt sınırı ise gecelik borçlanma faizidir.
Politika faizi faiz koridorunun tam ortasında mı olmak zorunda?
Hayır. Politika faizinin koridorun matematiksel orta noktasında olması zorunlu değildir. Oranların seviyesi Para Politikası Kurulunun kararları ve operasyonel çerçeve ile belirlenir.
Bir hafta vadeli repo faizi ile mevduat faizi aynı mı?
Hayır. Bir hafta vadeli repo faizi TCMB’nin politika faizini; mevduat faizi ise bankaların müşterilerine mevduat için sunduğu getiriyi ifade eder.
TCMB faiz oranları nereden takip edilir?
Resmî TCMB internet sitesinde Para Politikası Kurulu kararları, faiz oranlarına ilişkin duyurular ve istatistikler yayımlanır. Tarihi belirtilmemiş sosyal medya görselleri yerine kararın kendisini kontrol etmek en güvenilir yöntemdir.
Faiz koridoru enflasyonu nasıl etkiler?
Faiz koridoru ve likidite yönetimi kısa vadeli piyasa faizlerini ve finansal koşulları etkileyerek para politikasının ekonomiye aktarımında rol oynar. Enflasyon üzerindeki etkiler ise zaman içinde ve farklı ekonomik kanallar üzerinden ortaya çıkar.
Kaynaklar
TCMB 22 Ekim 2026 Para Politikası Kurulu faiz kararı; TCMB Başkanı 12 Kasım 2026 Enflasyon Raporu konuşması; TCMB para politikası uygulamaları.
Son kontrol: 15 Kasım 2026. Bu yazı finansal kavramları açıklamayı amaçlar, kişisel yatırım veya kredi tavsiyesi değildir. Karar tarihleri ve oranlar özellikle belirtilmiştir.
Benzer Haberler
Tümü ›
