TCMB’nin Yeni Düzenlemeleri ve İhracatçılar İçin Stratejik Öneriler

TCMB’nin Yeni Düzenlemeleri: Finansal İstikrar ve TL’ye Geçiş İçin Adımlar

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 3 Mayıs 2025 tarihinde Türk lirasının kullanımını teşvik etmek, döviz kurlarındaki dalgalanmaları azaltmak ve finansal istikrarı sağlamak amacıyla kapsamlı bir makroihtiyati düzenleme paketi duyurdu. Bu paket, bankacılık sistemi ve ihracatçılar için önemli değişiklikler öngörüyor.

TCMB’nin aldığı önlemler, bir yandan TL’nin cazibesini artırmayı hedeflerken, diğer yandan döviz talebini kontrol altına alarak rezervlerin güçlendirilmesine katkıda bulunmayı amaçlıyor. Ancak ihracatçılar, bu geçiş sürecinde yeni stratejik pozisyonlar belirlemek zorunda kalacak.

İhracatçıların Yeni Stratejileri: Net Kâr ve Sermaye Odaklı Yaklaşım

Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, “EİB olarak, bu desteğin yıl sonuna kadar uzatılmasının, ihracatçıların planlama yapabilmesi ve kur kayıplarını sınırlayabilmesi açısından önemli olduğuna inanıyoruz. Merkez Bankası’nın aldığı adımlar, TL’nin reel değer kazanmasını teşvik ederken, döviz kurlarındaki artışı sınırlamayı ve rezervleri artırmayı hedefliyor. Ancak ihracatçılar açısından dengeyi iyi kurmak şart. Döviz dönüşüm desteği (%3) ve ihracat gelirlerinin %35’inin MB’ye satış zorunluluğu sadece 31 Temmuz 2025’e kadar geçerli. Bu kısa vadeli uygulamalar, planlamayı zorlaştırıyor. Ayrıca reel efektif döviz kurunun yüksek kalması bekleniyor ki bu da ihracatçının uluslararası rekabet gücüne katkı sağlamayacak, aksine firmaların kârlılıklarını baskı altına alacaktır.” dedi.

Başkan Eskinazi, “Değerli TL ve yüksek faiz ortamı hâlâ devam ediyor. Bu tablo, üretim ve ihracat yapan firmalar için maliyetlerin yukarı yönlü kalmasına ve fiyat tutturma baskısının artmasına neden oluyor. İhracatçılar, artan maliyetler karşısında net kârlılığa odaklanmalı, sermaye kârlılığını artıracak stratejiler geliştirmeli ve brüt satış yerine operasyonel verimlilik ve sürdürülebilirlik hedeflemelidir. Kurda büyük sıçrayışların beklendiği dönem sona erdi. Şirketlerin artık birim maliyetlerini doğru hesaplaması, bütçelerini disiplinli şekilde oluşturması, enflasyonun altında kur artışı beklemesi ve kur riskini minimize edecek finansal enstrümanları kullanması kritik önem taşıyor. Ayrıca piyasa dinamikleri değişti; artık altı ay kısa vade, bir yıl uzun vade olarak kabul ediliyor. Firmalarımızın bu yeni zaman perspektifiyle hareket etmesi gerekiyor.” diye ekledi.

Eskinazi, “ABD’ye ihracatta navlun maliyetleri önemli bir engel haline geldi. Bu noktada ABD’ye özel navlun desteği gibi bölgesel teşvikler ihracatçımızın rekabetçiliğini korumak adına mutlaka gündeme alınmalıdır. EİB olarak, bu geçiş sürecinde üyelerimize yol göstermeye devam edeceğiz.” dedi.

TCMB’den Yeni Düzenlemeler: TL’ye Geçiş ve Finansal İstikrar İçin Atılan Adımlar

TCMB, 3 Mayıs 2025 tarihinde, Türk lirasına geçişi teşvik etmek ve finansal istikrarı güçlendirmek adına yeni makroihtiyati düzenlemeler açıkladı. Alınan kararlar, bankacılık sistemi, mevduat yapısı ve ihracat döviz gelirleriyle ilgili çeşitli alanları kapsıyor.

Açıklanan başlıca düzenlemeler şunlardır:

• Yabancı para mevduatlarında zorunlu karşılık oranları tüm vadelerde 200 baz puan artırıldı.
• Döviz cinsi repo işlemlerinde zorunlu karşılık oranı 400 baz puan yükseltildi.
• TL mevduat oranı %60’ın altında olan bankaların, bu oranı her ay en az 0,3 puan artırmaları beklenecek.
• TL zorunlu karşılıklara uygulanan faiz oranı, TCMB ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin %84’ünden %86’sına çıkarıldı.

İhracatçılarla ilgili iki temel düzenleme ise şunlardır:

• İhracat bedelinin Merkez Bankası’na satış oranı, %25’ten %35’e yükseltildi ve bu uygulama 31 Temmuz 2025 tarihine kadar geçerli olacak.
• Döviz gelirlerini TL’ye çeviren firmalara verilen dönüşüm desteği oranı, aynı şekilde 31 Temmuz 2025’e kadar geçerli olmak üzere %2’den %3’e çıkarıldı.

• #TCMB