Soğuk havada araç neden geç çalışır?

Soğuk havalarda aracın geç veya zor çalışması, aslında fizik ve kimya kurallarının bir sonucudur. Sıcaklık düştüğünde, aracınızın çalışmasını sağlayan temel bileşenlerin performansı azalır ve motorun ihtiyaç duyduğu enerji miktarı artar.

Bu durumun temel nedenlerini üç ana başlıkta inceleyebiliriz:

1. Akü Performansının Düşmesi (En Yaygın Neden)

 

Soğuk hava, akünün baş düşmanıdır. Araç aküleri elektrik üretmek için kimyasal bir reaksiyon kullanır.

• • Kimyasal Yavaşlama: Hava soğuduğunda bu kimyasal reaksiyon yavaşlar. 0°C’de tam dolu bir akü, gücünün yaklaşık %35’ini, -18°C’de ise %60’ını kaybedebilir.

  • Artan Yük: Motoru soğukken döndürmek daha zordur, bu da marş motorunun aküden normalden çok daha fazla akım (amper) çekmesine neden olur.

  • Sonuç: Akü hem daha güçsüzdür hem de kendisinden daha fazla iş beklenmektedir.

2. Motor Yağının Kalınlaşması (Viskozite Artışı)

 

Motor yağı, motorun içindeki metal parçaların birbirine sürtünmeden çalışmasını sağlar.

• Akışkanlık Kaybı: Sıcak havalarda akışkan olan yağ, soğukta bal kıvamına gelir ve kalınlaşır.

• Sürtünme: Marş motoru motoru döndürmeye çalıştığında, kalınlaşmış yağın içinde hareket eden pistonlar ve krank mili çok daha fazla direnişle karşılaşır.

• Zorlanma: Bu durum, motorun dönme hızını yavaşlatır ve çalışması için gereken süreyi uzatır.

3. Yakıt Buharlaşma Sorunları

 

İçten yanmalı motorlar sıvı yakıtı değil, yakıt buharını yakarlar.

• Benzinli Araçlar: Benzin, silindirlerin içinde hava ile karışıp buharlaşmalıdır. Soğuk havalarda benzin çok daha zor buharlaşır. Bu yüzden motorun çalışabilmesi için “zengin karışıma” (daha fazla yakıt, daha az hava) ihtiyacı vardır. Eğer buharlaşma yeterli olmazsa ateşleme gerçekleşmez.

• Hava Yoğunluğu: Soğuk hava daha yoğundur. Bu, silindirlere daha fazla hava girmesi demektir ancak yakıtın buharlaşması zor olduğu için ideal yanma oranını tutturmak zorlaşır.

Dizel Araçlar İçin Özel Durumlar

 

Dizel araçlar soğuktan benzinli araçlara göre daha fazla etkilenir:

• • Kızdırma Bujileri (Isıtma Bujileri): Dizel motorlar sıkıştırma ile çalışır ve yanma odasının ısınması gerekir. Soğuk havada silindir bloğu çok soğuk olduğu için, sıkıştırma ısısı yakıtı tutuşturmaya yetmeyebilir. Kızdırma bujileri arızalıysa araç çalışmaz.

  • Mazotun Jelleşmesi: Dizel yakıtın içinde parafin bulunur. Çok soğuk havalarda bu parafin kristalleşerek jelleşir ve yakıt filtresini tıkayarak yakıtın motora gitmesini engeller.

Özet Tablosu

 

Ne Yapılabilir?

 

• Kontak Bekleme: Dizel araçlarda kontak anahtarını çevirip gösterge panelindeki yay şeklindeki (kızdırma bujisi) ışığın sönmesini bekleyin. Gerekirse bunu 2-3 kez tekrarlayıp sonra marşa basın.

• Debriyaja Basmak: Manuel vitesli araçlarda marşa basarken debriyaja basmak, şanzımanı motordan ayırarak marş motorunun yükünü hafifletir.

• Akü Bakımı: Kışa girmeden akü ölçümü yaptırmak en kesin çözümdür.