Dilde sararma, halk arasında “paslı dil” olarak da bilinen ve dil yüzeyinde renk değişimiyle ortaya çıkan bir durumdur. Çoğu zaman tüketilen yiyecek–içecekler, tütün ürünleri veya ağız hijyenindeki aksaklıklar nedeniyle görülür. Ancak bazı vitamin–mineral eksiklikleri ve hastalıklar da dilde sararmaya yol açabilir. Görünüm rahatsız edici olabilir ve ağız kokusu şikâyetine sıkça eşlik eder.

Dilde Sararma Nedir?

Dil sararması, dil dokusunun renginde sarı bir tabaka oluşmasıyla karakterize edilir. Genellikle zararsızdır; ancak bazı sağlık sorunlarının habercisi de olabilir. Sarı tabaka, çoğunlukla bakterilerin dil yüzeyinde birikmesiyle gelişir ve paslı bir görüntü oluşturur.

Dilde Sararma Neden Olur?

Dil sararmasının en yaygın nedeni bakteri ve ölü hücre birikimidir. Bunun dışında yaşam tarzı, beslenme ve bazı hastalıklar da sararmaya yol açabilir.

Başlıca nedenler:

• Tütün ve tütün ürünleri

• Yetersiz sıvı tüketimi

• Protein eksikliği

• B12, demir, çinko ve folik asit eksikliği

• Aşırı şekerli ve asidik gıda tüketimi

• Ağız kuruluğu

• Plak ve tartar birikimi

• Diş eti hastalıkları

• Yetersiz veya yanlış ağız bakımı

• Egzama

• Mantar enfeksiyonları

• Bazı ilaçların yan etkileri

• Okaliptus, alkol, mentol gibi içerikli ağız bakım ürünleri

• Kıllı dil ve harita dil

Hangi hastalıkların belirtisi olabilir?

Bazı sistemik hastalıklar da dilde sararma ile kendini gösterebilir:

• Gastrik problemler

• Karaciğer hastalıkları

• Diyabet

• Anemi

• Sarılık

• Böbrek hastalıkları

• Tiroid problemleri

Dil Sararması Belirtileri

Dil sararması genellikle üç aşamada ortaya çıkar:

1. Renk değişikliği: Dilin belirli bölgelerinde sarı tonların görülmesi.

2. Doku değişimi: Dil yüzeyinde pürüzlenme veya kabuklanma oluşması.

3. Ağız kokusu: Sararmayla birlikte ağız kokusu ve ağız içi rahatsızlıklar görülebilir.

Bebeklerde Dil Sararması

Bebeklerde sarı dil genellikle:

• Doğum sonrası sarılık,

• Demir eksikliği

gibi durumlarla ilişkilidir. Bu nedenle bebekte sararma fark edildiğinde mutlaka doktora danışılmalıdır.

Dil Renkleri ve Olası Hastalıklar

Dil, vücuttaki diğer organların durumu hakkında ipuçları verebilir. Farklı renk değişimleri farklı sağlık sorunlarına işaret edebilir.

1. Beyaz Dil

Genellikle zararsızdır, birkaç hafta içinde geçer.
Ancak şu durumlarla ilişkili olabilir:

• Mantar enfeksiyonu (Candida)

• Sigara ve alkol tüketimi

• Antibiyotik kullanımı

• Yetersiz ağız hijyeni

• Nadir de olsa dil kanseri öncüsü olabilir

2. Siyah Dil

Keratin birikimi sonucu oluşur.
Nedenleri arasında:

• Sigara tüketimi

• Yetersiz ağız bakımı

• Radyasyon tedavisi

• Bazı ilaçlar

• Diyabet

• HIV

3. Kırmızı (Çilek) Dil

Parlak kırmızı bir görünümdedir.
Nedenleri:

• Alerjiler

• A vitamini eksikliği

• Glossit (dil iltihabı)

• Kanser öncesi lezyonlar

4. Mor Dil

Genellikle dolaşım problemlerini işaret eder.

• Damar tıkanıklığı

• Vasküler hastalıklar

• Kalp yetmezliği

• Kalp kapakçığı sorunları

Çocuklarda mor dil sıkça Kawasaki hastalığı ile ilişkilendirilir.

Dil Sararması Nasıl Teşhis Edilir?

Teşhis genellikle fiziksel muayene ile konur.
Gerekli durumlarda:

• Detaylı sağlık öyküsü

• Kan testleri

• Ultrason, BT veya MR

• Lezyon şüphesi varsa biyopsi

yapılabilir.

Dil Sararması Nasıl Geçer?

1. Su tüketimini artırın

Sıvı eksikliği sararmanın en temel nedenlerinden biridir.

2. Ağız bakımını doğru yapın

• Günde en az iki kez diş fırçalayın

• Dil temizleyici aparatlar kullanın

• Gargara yapın

3. Sigara ve kafeini azaltın

Tütün ürünleri dilde sarıya dönen bir tabaka oluşturur.

4. Beslenmeyi düzenleyin

B12, çinko, demir ve folik asit içeren besinler tüketin.

5. Altta yatan hastalıkları tedavi edin

Eğer sararma sistemik bir hastalığa bağlıysa, hastalık tedavi edildiğinde sararma da kaybolur.