Yapay zekânın ürün ve hizmetlerde yaygın biçimde kullanılmaya başlanması, şirketlerin karşılaştığı risklerin ve sigorta ihtiyaçlarının yeniden değerlendirilmesini gerektiriyor. Büyük dil modelleri pazarlama içerikleri oluştururken, yapay zekâ destekli algoritmalar sigorta fiyatlarını belirliyor ve dolandırıcılık tespit sistemleri şüpheli işlemleri işaretliyor. Bu gelişmeler, mevcut siber sigorta ve teknoloji mesleki sorumluluk poliçelerinin yapay zekâ kaynaklı zararları karşılayıp karşılamadığı sorusunu gündeme getiriyor.
Yapay zekâ, sigorta hasarlarının niteliğini iki yönden değiştiriyor. Teknoloji, bir yandan saldırganların kullandığı bir araç hâline gelirken diğer yandan siber saldırılar, sosyal mühendislik dolandırıcılıkları ve mesleki sorumluluk zararları için doğrudan bir risk kaynağı oluşturuyor.
Her yapay zekâ riskinin mevcut sigorta branşları kapsamında otomatik olarak teminat altında olduğu varsayımı, poliçelerde belirsizliklere ve kapsam uyuşmazlıklarına yol açabiliyor.
Siber suçlular, üretken yapay zekâ teknolojilerini kullanarak şirket yöneticilerinin seslerini ve görüntülerini taklit edebiliyor. Yapay zekâ tarafından oluşturulan ses veya görüntülerle çalışanların para transferi yapmaya ikna edildiği ve milyonlarca dolarlık zararların meydana geldiği olaylar görülüyor.
Geleneksel siber sigorta poliçelerinde yapay zekâ destekli dolandırıcılıkların kapsamı her zaman açık biçimde belirtilmiyor. Bazı sigorta şirketleri bu tür zararları açıkça teminat altına alan hükümler eklerken bazı şirketler söz konusu risklerin mevcut teminatlar kapsamında zaten bulunduğunu belirtiyor.
Teknoloji mesleki sorumluluk sigortaları tarihsel olarak yazılım hataları, hizmet kesintileri, veri taşıma sorunları ve teknoloji hizmetlerinin sözleşmede belirtilen şekilde çalışmaması nedeniyle oluşan mali zararları kapsıyor.
Yapay zekâ sistemlerinde ise geleneksel yazılım hatalarından farklı sorunlar ortaya çıkabiliyor. Bunlar arasında yanlış veya gerçeğe aykırı sonuçlar üretilmesi, açıklanamayan kararlar, model performansının zaman içinde bozulması ve algoritmik ayrımcılık bulunuyor.
Standart teknoloji mesleki sorumluluk poliçeleri; yapay zekâ halüsinasyonları, algoritmik önyargı, model kayması, fikrî mülkiyet anlaşmazlıkları veya düzenleyici soruşturmalar konusunda açık hükümler içermeyebiliyor. Bu durum özellikle işe alım, kredi, sigorta ve sağlık hizmetlerinde kullanılan yapay zekâ uygulamalarında kapsam tartışmalarına neden olabiliyor.
Yapay zekâya özel sigortalar veya ek teminatlar ise algoritmik ayrımcılık, hatalı yapay zekâ çıktıları, fikrî mülkiyet ihlalleri ve düzenleyici kurum soruşturmalarını açık biçimde kapsayacak şekilde düzenlenebiliyor.
Siber sigortalar; veri ihlali, fidye yazılımı, iş kesintisi ve şirket sistemlerine yönelik saldırılar gibi güvenlik olaylarından kaynaklanan birinci ve üçüncü taraf zararlarını kapsamak amacıyla geliştirildi.
Bu poliçeler genellikle adli bilişim incelemeleri, hukuki savunma giderleri, bildirim masrafları, veri kurtarma çalışmaları ve kriz iletişimi giderleri için teminat sağlıyor.
Yapay zekâ bir siber saldırının gerçekleştirilmesinde kullanılan araç olduğunda, ortaya çıkan zarar siber sigorta kapsamında değerlendirilebiliyor. Üretken yapay zekâ kullanılarak daha ikna edici oltalama e-postaları hazırlanması ve bunun sonucunda fidye yazılımı saldırısı veya veri ihlali meydana gelmesi bu duruma örnek oluşturuyor.
Bazı sigorta şirketleri, özellikle kurumsal e-posta dolandırıcılığı ve sosyal mühendislik teminatlarına yapay zekâya özgü ifadeler ekliyor. Bu düzenlemeler yeni bir teminat oluşturmaktan çok mevcut kapsamın açıklığa kavuşturulmasını amaçlıyor.
Teknoloji mesleki sorumluluk sigortası, bir teknoloji ürünü veya hizmetinin vaat edildiği şekilde çalışmaması nedeniyle müşterilerin uğradığı mali zararları kapsıyor.
Siber sigorta ise şirketin ağlarına, verilerine ve bilgi sistemlerine yönelik güvenlik olaylarına odaklanıyor.
Bir fidye yazılımı saldırısının teknoloji platformunu kullanılamaz hâle getirmesi siber sigorta kapsamında değerlendirilebilirken, taraflı bir yapay zekâ önerisinin müşteriye zarar vermesi teknoloji mesleki sorumluluk kapsamına girebiliyor.
Yapay zekâ hem performans hatalarına hem de siber dolandırıcılıklara neden olabildiği için şirketlerin siber sigorta ile yapay zekâ risklerini açıkça kapsayan teknoloji mesleki sorumluluk teminatlarını birlikte değerlendirmesi gerekiyor.
Yapay zekâ riskleri yalnızca siber sigorta ve teknoloji mesleki sorumluluk poliçelerini etkilemiyor. Ticari genel sorumluluk, yönetici sorumluluk, işveren uygulamaları sorumluluğu ve diğer mesleki sorumluluk poliçelerinde de yapay zekâya ilişkin istisnalar kullanılmaya başlanıyor.
Insurance Services Office tarafından geliştirilen CG 40 47 ve CG 40 48 numaralı isteğe bağlı ek hükümler, ticari genel sorumluluk sigortalarında üretken yapay zekâdan kaynaklanan bedensel zarar, maddi zarar ve kişisel veya reklam zararlarının kapsam dışında bırakılmasına imkân tanıyor.
Bazı sigorta şirketleri, özellikle yönetici ve mesleki sorumluluk poliçelerinde geniş kapsamlı yapay zekâ istisnaları uyguluyor. Bu istisnalar; şirketin yapay zekâ kullanımı, yapay zekâ tarafından oluşturulan içerikler, yetersiz yönetişim uygulamaları ve düzenleyici soruşturmalarla bağlantılı taleplerin tamamını kapsam dışında bırakabiliyor.
Bazı istisnalarda belirli üretken yapay zekâ platformlarının adları belirtilerek bu platformların kullanımıyla bağlantılı tüm talepler teminat dışı bırakılıyor.
NAIC’nin 2025 tarihli raporuna göre küresel siber sigorta primleri 2024 yılında yaklaşık 15 milyar dolara ulaştı ve bir önceki yıla göre yüzde 7 arttı.
ABD siber sigorta pazarında ise 2024 yılında doğrudan yazılan primler yüzde 7 azalarak 9,14 milyar dolara geriledi. ABD merkezli sigorta şirketlerinin doğrudan yazılan primleri 2023 yılındaki 7,25 milyar dolardan 2024 yılında 7,08 milyar dolara düştü.
ABD’deki hızlı büyüme dönemi 2021 yılında primlerin yüzde 75 artmasıyla zirveye ulaştı. Büyüme oranı 2023 yılında yüzde 1,6’ya gerilerken pazar 2024 yılında yüzde 2,3 daraldı.
Fitch Ratings verilerine göre pazar 2025 yılında yeniden büyüyerek yaklaşık yüzde 11 oranında artış gösterdi. Bu artışın fiyat yükselişlerinden çok yürürlükteki poliçe sayısındaki yaklaşık yüzde 34’lük artıştan kaynaklandığı belirtildi.
Orta ölçekli bir üretim şirketinin finans ekibi, şirketin mali işler direktörü gibi görünen bir kişiden acil görüntülü arama aldı. Görüşmedeki kişinin sesi, yüzü ve hareketleri yapay zekâ kullanılarak oluşturulmuştu.
Dolandırıcı, kritik bir siparişin tamamlanabilmesi için satıcı olduğu belirtilen bir hesaba 250 bin dolar gönderilmesini istedi. Para transferi tamamlandıktan sonra görüşmedeki kişinin gerçek mali işler direktörü olmadığı anlaşıldı.
Standart bir siber sigorta poliçesinde sosyal mühendislik yoluyla gerçekleştirilen para transferi dolandırıcılıkları, yalnızca poliçede bu riske ilişkin özel bir ek teminat bulunması hâlinde karşılanabiliyor. Bazı poliçelerde teminatın devreye girmesi için belirli kimlik doğrulama işlemlerinin uygulanmış olması şartı aranıyor.
Bir teknoloji şirketi, iş başvurularını sıralamak için yapay zekâ destekli bir işe alım platformu kullanıyor. Algoritma geçmiş işe alım verilerinden öğrenirken kadınlar ve azınlık gruplarına mensup adaylar açısından dezavantajlı sonuçlar üretmeye başlıyor.
Başvuruları reddedilen bir grup aday, sistemin ayrımcılığı sürdürdüğünü ileri sürerek toplu dava açıyor. Aynı zamanda düzenleyici kurumlar tarafından soruşturma başlatılıyor.
Bu tür bir olay mesleki sorumluluk talebi olarak değerlendiriliyor. Ancak standart teknoloji mesleki sorumluluk poliçelerinde algoritmik ayrımcılık çoğunlukla açıkça düzenlenmiyor.
Yapay zekâya özel mesleki sorumluluk sigortaları ise algoritmik önyargı ve düzenleyici soruşturmalar için açık teminat sağlayabiliyor. Açık bir yapay zekâ teminatı bulunmadığında sigorta şirketi, zararın geleneksel bir yazılım hatasından değil ayrımcı sonuçlardan kaynaklandığını belirterek talebi kapsam dışında değerlendirebiliyor.
Olayda herhangi bir güvenlik ihlali meydana gelmediği için siber sigortanın da devreye girmemesi söz konusu olabiliyor.
Sigorta poliçelerinde yapay zekâya ilişkin özel ifadelerin, istisnaların ve ek teminatların incelenmesi gerekiyor. Siber sigorta ile teknoloji mesleki sorumluluk poliçelerinin yapay zekâ risklerini açıkça kapsayıp kapsamadığının belirlenmesi önem taşıyor.
Siber sigorta poliçelerinde sosyal mühendislik, deepfake görüntüler, yapay zekâ ile oluşturulan sesler ve para transferi dolandırıcılıklarına ilişkin kapsamın açık biçimde belirtilmesi gerekiyor.
Yapay zekâ geliştiren veya kullanan teknoloji şirketlerinin; yapay zekâ halüsinasyonları, algoritmik ayrımcılık, fikrî mülkiyet ihlalleri ve düzenleyici soruşturmaları kapsayan ek teminatları veya bağımsız yapay zekâ sorumluluk poliçelerini değerlendirmesi gerekiyor.
Ticari genel sorumluluk, yönetici sorumluluk ve işveren uygulamaları sorumluluğu gibi diğer branşlarda kullanılan yapay zekâ istisnalarının da ayrıca incelenmesi gerekiyor.
Şirketlerin yapay zekâ yönetişimi, algoritmik önyargı testleri, şeffaflık mekanizmaları ve sorumlu yapay zekâ kullanımına ilişkin uygulamaları, sigortalama değerlendirmelerinde dikkate alınan unsurlar arasında yer alıyor.
Yapay zekânın oluşturduğu yeni riskler nedeniyle şirketlerin yalnızca siber sigorta ve teknoloji mesleki sorumluluk poliçelerine sahip olması yeterli görülmüyor. Poliçelerin yapay zekâ kaynaklı olayları açık ve doğrudan biçimde teminat altına alıp almadığının kontrol edilmesi gerekiyor.
Kaynak: https://www.theinsurer.com/e-and-s/viewpoint/does-your-clients-insurance-actually-cover-ai-2026-07-27/
Yorum Yap