NASA Ay yörüngesindeki ilk uzay istasyonu projesinde kritik başarıya ulaştı

NASA Gateway’in Kritik Güç ve İtki Elemanında Yeni Başarıya Ulaştı

NASA, Ay yörüngesinde görev yapacak Gateway ya da Lunar Gateway uzay istasyonunun temel yapılarından biri olan Power and Propulsion Element (PPE – Güç ve İtki Elemanı) için önemli bir aşamayı daha başarıyla tamamladı. Güneş enerjisiyle çalışan elektrikli itki sistemine sahip bu modül, geçtiğimiz yıl ilk kez çalıştırılarak istasyonun enerji altyapısının işlevselliğini kanıtladı.

60 kilovat güce sahip elektrik sistemi

Gateway’in güç ve itki birimi, 60 kilovata ulaşan elektrik üretimiyle hem istasyonun bakımını sağlayacak hem de yüksek hızlı iletişim, tutum kontrolü ve yörünge değişimi gibi manevraları gerçekleştirecek. NASA’nın açıklamasına göre bu test, PPE’nin uzun soluklu derin uzay görevleri için gerekli performansı sergileyebileceğini göstermesi bakımından kritik bir doğrulamadır.

Şu anda PPE’nin ana enerji altyapısı, koruma sağlayan panellerin içerisine sabitlenmiş durumda bulunuyor. Bir sonraki adımda gelişmiş elektrikli itici sistemlerin monte edilmesi planlanıyor. Bu süreç kapsamında L3Harris firmasınca geliştirilen üç adet 12 kilovatlık motor ile Busek şirketi üretimi dört adet 6 kilovatlık BHT-6000 itici biriminin kurulumuna yönelik hazırlıklar devam ediyor. Ayrıca Gateway’de kullanılacak katlanabilir güneş panellerinin üretimi tamamlandı ve test aşamaları sürüyor.

Gateway’in amacı ve görevleri

Gateway, Ay yörüngesinde konumlandırılacak ilk uzay istasyonu olma özelliği taşıyor. NASA öncülüğünde yürütülen Artemis programının merkez yapısını oluşturan bu kompakt istasyon, hem Ay yüzeyi görevlerine destek verecek hem de yörüngede yapılacak bilimsel gözlemler için temel platform olarak hizmet edecek. Ayrıca insanlı Mars görevlerine hazırlık aşamasında önemli bir adım niteliğinde olacak.

Kanada Uzay Ajansı (CSA), Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Japonya Uzay Ajansı (JAXA) ve Birleşik Arap Emirlikleri Mohammed Bin Rashid Uzay Merkezi (MBRSC) projede yer alan uluslararası ortaklar arasında bulunuyor. Gateway’in 2027’den önce fırlatılmaması planlanmakta. Bununla birlikte, istasyonun HALO (Habitation and Logistics Outpost) modülünün geçtiğimiz yıl ABD’ye taşınması da projenin ilerleyişinde önemli bir basamak olarak değerlendiriliyor. Astronotların Ay yörüngesindeki ilk uzun süreli yaşam alanı olacak HALO, hem Artemis görevleri hem de gelecekteki Mars seferleri öncesinde deneyim sağlamayı hedefliyor.

Uzay istasyonunun inşa süreci

Gateway’in parça parça uzayda kurulum süreci detaylı biçimde planlanmış durumda. İlk olarak Power and Propulsion Element (PPE) ve HALO modülleri, Artemis IV görevinden önce bir SpaceX Falcon Heavy roketiyle Ay yörüngesine gönderilecek. Bu iki modül, near-rectilinear halo orbit (NRHO) adı verilen özel kutupsal yörüngeye ulaşmadan önce yaklaşık bir yıllık yolculuk gerçekleştirecek.

Tam kapasitede işleyen Gateway Uzay İstasyonunun inşası ise, Eylül 2028’den önce başlatılmamak üzere planlanan Artemis IV, V ve VI görevleriyle aşamalı olarak yapılacak. Artemis IV görevi kapsamında astronotlar istasyona ilk kez girecek; aynı zamanda Lunar I-Hab modülü istasyona eklenecek ve ikinci insanlı Ay yüzeyi görevi tamamlanacak. Ardından Artemis V ile Lunar View, Artemis VI ile ise Crew and Science Airlock modülleri yerleştirilerek Gateway’in hem yaşam hem de bilim kapasitesi genişletilecek.

• #NASA