Marş motoru arızası nasıl anlaşılır?

Marş motoru (marş dinamosu), aracın anahtarını çevirdiğinizde motorun çalışması için gereken ilk hareketi veren parçadır. Arızası genellikle çok belirgin sesler ve tepkilerle kendini belli eder.

Marş motorunun arızalandığını anlamanın en net yolları ve “akü mü yoksa marş motoru mu” ayrımını yapmanızı sağlayacak ipuçları şunlardır:

1. En Yaygın Arıza Belirtileri

Marş motoru arızasında genellikle aşağıdaki durumlardan biriyle karşılaşırsınız:

• “Tık” Sesi Geliyor Ama Çalışmıyor: Anahtarı çevirdiğinizde motor kaputunun altından tek bir kuvvetli “tık” sesi duyuyor ama motor dönmüyorsa, marş otomatiği (selenoid) devreye giriyor ancak marş motoru dönmüyor demektir. Bu genellikle marş kömürlerinin bittiğine ya da motorun sıkıştığına işarettir.

• Marş Kaçırması (Boşa Dönme Sesi): Anahtarı çevirdiğinizde “viiuuu” diye bir elektrikli süpürge sesine benzer, hızlı dönen bir motor sesi duyuyorsunuz ama arabanın ana motoru hiç hareket etmiyorsa; marş dişlisi (bendix) arızalıdır. Dişli öne fırlayıp motoru çeviremiyordur.

• Gıcırtılı / Metalik Sürtünme Sesi (Cırtlama): Marşa basarken “gırç” diye acı bir metal sürtünme sesi geliyorsa, marş dişlisi ile volan dişlisi birbirine tam oturmuyor veya dişliler aşınmış demektir.

• Ağır Dönmesi: Sanki akü bitikmiş gibi motor çok yavaş ve zorlanarak dönüyorsa (ve akünün sağlam olduğundan eminseniz), marş motorunun yastıkları veya burçları aşınmış, motor “yastık sarmış” olabilir.

2. Akü mü, Marş Motoru mu? (Nasıl Ayırt Edilir?)

Sürücülerin en çok karıştırdığı durum budur. Sorunun aküden mi yoksa marş motorundan mı olduğunu anlamak için şu basit testi yapın:

Test Yöntemi	Akü Arızası Belirtisi	Marş Motoru Arızası Belirtisi
Farlar ve Korna	Farlar sönük yanıyor, korna cılız çalıyorsa.	Farlar çok canlı, korna gür çalıyor ama araba çalışmıyorsa.
Marş Anı	Marşa basınca gösterge ışıkları tamamen sönüyor veya çok kısılıyorsa.	Marşa basınca gösterge ışıkları canlı kalıyor ama sadece “tık” sesi geliyorsa.
Takviye Kablosu	Başka araçtan takviye yapınca araç hemen çalışıyorsa.	Takviye yapmanıza rağmen araç hala çalışmıyorsa (veya aynı sesi çıkarıyorsa).

3. Diğer Belirtiler

• • Sıcakken Çalışmama: Araç soğukken tek seferde çalışıyor, ancak motor ısındıktan sonra stop edip tekrar çalıştırmak istediğinizde marş basmıyorsa; marş motorunun yastıkları genleşip sıkışma yapıyor olabilir.

  • Yanık Kokusu: Marşa uzun süre basılı tuttuğunuzda kaputtan yanık kablo kokusu veya duman geliyorsa, marş motoru aşırı ısınmış veya kısa devre yapmış olabilir.

  • Marşın Takılı Kalması: Araba çalıştıktan sonra bile marş sesi (hırıltı) gelmeye devam ediyorsa, marş dişlisi geri çekilmiyor demektir. Bu durum çok tehlikelidir, marş motorunu tamamen yakabilir.

Ne Yapmalısınız?

Eğer yolda kaldıysanız ve yukarıdaki belirtilerden “Tık sesi gelip çalışmama” durumunu yaşıyorsanız, acil durum için şu (eski usul ama bazen işe yarayan) yöntemi deneyebilirsiniz:

1. Arabanın kaputunu açın.

2. Marş motorunun yerini tespit edin (Genellikle motorun şanzımanla birleştiği yerdedir).

3. Birisi içeriden marşa basarken, siz sert bir cisimle (bijon anahtarı, çekiç sapı vb.) marş motorunun gövdesine hafifçe vurun.

4. Bu titreşim, bitmek üzere olan kömürlerin veya sıkışan dişlinin son bir kez temas etmesini sağlayıp arabayı çalıştırabilir.

   • Uyarı: Bu kalıcı bir çözüm değildir, motoru stop ettiğinizde tekrar çalışmayabilir. Doğruca servise gitmelisiniz.