Gaslighting, bir kişiyi kendi gerçeklik algısından şüphe ettirmek amacıyla yapılan psikolojik manipülasyon türüdür. Bu terim, 1944 yapımı “Gaslight” adlı filmden gelmektedir. Filmde bir kişi, eşini sürekli yanlış yönlendirerek onun akıl sağlığını sorgulamasını sağlar. Bu durum, günümüzde birçok ilişkide farklı biçimlerde ortaya çıkmaktadır.
Gaslighting çoğunlukla yakın ilişkilerde, romantik partnerler, aile bireyleri ya da iş arkadaşları arasında görülür. Amaç, kurbanın kontrolünü ele geçirmek ve öz güvenini yavaşça yok etmektir.
- Gerçeği inkâr etme veya çarpıtma
- Olayları hatırlamıyor gibi davranma
- Kurbanı aşırı duygusal ya da “deli” olarak nitelendirme
- Kurbanın çevresiyle olan bağlarını zayıflatma
Gaslighting’e maruz kalan kişiler genellikle şu belirtileri yaşar:
- Kendi hatıralarına güvenememe
- Sürekli özür dileme hali
- Karar verirken aşırı tereddüt yaşama
- Kendini yetersiz veya değersiz hissetme
Gaslighting’den korunmak için öncelikle bunun farkına varmak gerekir. Sınır koymak, güvendiğiniz kişilerden destek almak ve gerekirse profesyonel yardım almak en etkili yöntemlerdendir.
Unutmayın, gaslighting bir duygusal istismar biçimidir ve kimsenin sizi kendi gerçekliğinizden şüphe ettirmesine izin vermemelisiniz.
