Aşkın sigorta, sigorta konusu malın gerçek değerinden daha yüksek bir bedel üzerinden sigortalanması durumudur. Yani sigorta poliçesinde belirtilen teminat bedeli, malın piyasa değerinden fazladır. Bu durum genellikle yanlış beyan, değer biçme hatası veya teminatın yanlış hesaplanması sonucunda ortaya çıkar.
Örnek: Bir aracın gerçek değeri 1.000.000 TL iken 1.500.000 TL teminatla sigortalanması aşkın sigortadır.
- Sigorta primi gereksiz yere yüksek olur.
- Hasar anında tazminat, hiçbir zaman sigorta bedelini aşmaz.
- Sigortalı, fazla prim ödemiş olur fakat ek bir kazanç elde edemez.
Eksik sigorta, sigorta konusu malın gerçek değerinden daha düşük bir tutar üzerinden sigortalanmasıdır. Bu durumda sigorta bedeli, malın tam değerini karşılamaz ve olası bir hasar anında sigortalı, zararın tamamını tazmin edemez.
Örnek: Bir fabrikanın değeri 10.000.000 TL iken 6.000.000 TL teminatla sigortalanması eksik sigortadır.
- Tazminat, sigorta değerinin oranına göre hesaplanır.
- Sigortalı zararının tamamını karşılayamaz.
- Eksik sigorta, genellikle maliyet düşürme amacıyla yapılır.
- Sigorta Bedeli: Aşkın sigortada bedel fazla, eksik sigortada bedel yetersizdir.
- Prim Ödemesi: Aşkın sigortada fazla prim ödenir; eksik sigortada ise daha az prim ödenir.
- Tazminat Hesabı: Aşkın sigortada tazminat gerçek zararı aşmaz; eksik sigortada tazminat zarar miktarının oranına göre belirlenir.
- Sigortalının Zararı: Aşkın sigortada gereksiz maliyet, eksik sigortada ise yetersiz koruma problemi vardır.
Doğru sigorta bedelinin belirlenmesi, hem aşkın sigorta hem de eksik sigorta risklerinden kaçınmak için büyük önem taşır. Sigorta değerinin gerçek piyasa koşullarına göre belirlenmesi, maksimum koruma ve uygun prim dengesi sağlar.
