Aracın çalışırken stop etmesi neyin belirtisi?

Aracın hareket halindeyken veya rölantide çalışırken stop etmesi, sürücüler için hem korkutucu hem de tehlikeli bir durumdur. Bu sorun genellikle tek bir nedene bağlı değildir; yakıt, ateşleme veya hava giriş sistemlerinden birindeki aksaklıktan kaynaklanır.

Sorunun kaynağını belirleyebilmek için olası nedenleri ana başlıklar altında inceleyelim:

1. Yakıt Sistemi Kaynaklı Sorunlar

Motorun çalışması için gereken yakıtın silindirlere ulaşmaması durumudur. En yaygın sebepler şunlardır:

• Yakıt Pompası Arızası: Pompa ısındığında devre dışı kalıyor veya tamamen bozulmuş olabilir. Bu durumda motora yakıt gitmez ve araç stop eder.

• Tıkalı Yakıt Filtresi: Filtre çok kirliyse, yakıt akışı azalır ve motor “boğularak” durur.

• Enjektör Sorunları: Enjektörlerin tıkalı veya arızalı olması, yanma odasına düzensiz yakıt gitmesine neden olur.

2. Elektrik ve Ateşleme Sistemi Sorunları

Aracın “beyni” veya ateşleme mekanizmasındaki kesintiler motoru durdurur.

• Şarj Dinamosu (Alternatör): Alternatör aküyü şarj etmeyi bırakırsa, araç bir süre aküdeki enerjiyi kullanır ve enerji bittiğinde stop eder (Genellikle öncesinde gösterge panelinde akü ışığı yanar).

• Krank Mili veya Eksantrik Sensörü: Bu sensörler motorun devrini ve konumunu beyne (ECU) bildirir. Arızalanırlarsa (genelde ısınınca) beyin motorun döndüğünü algılayamaz ve ateşlemeyi/yakıtı keser. Ani stop etmelerin en sinsi nedenlerinden biridir.

• Ateşleme Bobini veya Bujiler: Özellikle benzinli araçlarda bobinler aşırı ısınırsa veya bujiler ömrünü tamamlamışsa ateşleme kesilebilir.

3. Hava Giriş Sistemi Sorunları

Motorun ideal hava-yakıt karışımını ayarlayamaması durumudur.

• Boğaz Kelebeği Kirliliği: Özellikle rölantide (kırmızı ışıkta dururken veya vites boştayken) stop etme sorununun en büyük nedenidir. Kurum bağlamışsa hava geçişini kapatır ve motor nefes alamaz.

• MAF Sensörü (Hava Akışmetre): Motora giren havayı yanlış ölçerse, beyin yakıt karışımını ayarlayamaz ve motor düzensiz çalışıp durabilir.

• Rölanti Motoru (Valfi): Ayağınızı gazdan çektiğinizde motorun çalışmaya devam etmesini sağlayan parça bozuksa, araç yavaşlarken stop eder.

4. LPG’li Araçlara Özel Durumlar

Türkiye’de sıkça karşılaşılan bir durumdur. Eğer aracınız LPG’li ise:

• LPG Ayarı: Hava/yakıt ayarı bozuksa araç rölantide durabilir.

• LPG Regülatörü (Beyni): Regülatör içindeki diyafram yırtılmışsa veya basınç sorunları varsa araç stop eder.

• Gaz Kesici Valf: Arızalıysa gaz akışını aniden kesebilir.

Sorun Ne Zaman Gerçekleşiyor? (Hızlı Teşhis Tablosu)

Durum	En Olası Nedenler
Kırmızı ışıkta / Boşa atınca	Boğaz kelebeği kirliliği, Rölanti valfi, LPG ayarı.
Seyir halindeyken (Aniden)	Krank sensörü, Yakıt pompası, Şarj dinamosu, Elektrik tesisatı (gevşek kutup başı).
Sabah ilk çalıştırmada	Soğuk motor sensörü, Yakıt pompası geri kaçırma, Bujiler.
Motor ısındıktan sonra	Krank sensörü (ısınma arızası), Bobin arızası.

Önemli Güvenlik Uyarısı

Aracınız hareket halindeyken stop ederse; direksiyon sertleşir (hidrolik devre dışı kalır) ve fren pedalı şişer (vakum desteği gider). Bu durumda paniğe kapılmadan direksiyonu iki elinizle sıkıca tutun, vitesi boşa alın ve el frenini kontrollü kullanarak veya frene çok güçlü basarak aracı güvenli bir yere çekmeye çalışın.