Alternatör arızasına hangi işaretler yol gösterir?

Alternatör (halk arasında şarj dinamosu), aracınızın çalışır durumdayken elektrik ihtiyacını karşılayan ve aküyü şarj eden kritik bir parçadır. Arızalandığında, araç bir süre sadece aküdeki enerjiyle idare eder, ancak bu enerji bittiğinde araç stop eder.

Alternatör arızasını erkenden fark etmenizi sağlayacak en yaygın işaretler şunlardır:

1. Gösterge Panelindeki Uyarı Işığı

Bu, en belirgin ve ilk işarettir. Gösterge panelinde genellikle akü şeklinde (bazen “ALT” veya “GEN” yazan) kırmızı bir ışık yanar.

• Bu ışık başlangıçta sadece silecekler veya farlar gibi elektrik yükü bindiğinde yanıp sönebilir.

• Işık sürekli yanıyorsa, şarj sistemi devre dışı kalmış demektir.

2. Farlarda ve İç Işıklarda Soluklaşma

Alternatör yeterli güç üretemediğinde, farlar ve gösterge paneli ışıkları normalden daha sönük yanar veya titreme yapar.

• Test Etme Yolu: Aracı rölantide çalıştırırken gaza bastığınızda farlar belirgin şekilde parlaklaşıyor, gazı kestiğinizde sönükleşiyorsa bu klasik bir alternatör sorunudur.

3. Elektrikli Donanımların Yavaşlaması

Alternatör voltajı düştüğünde, araç “hayati olmayan” sistemlerden gücü kısar veya bu sistemler yavaş çalışır.

• Elektrikli camların çok yavaş açılıp kapanması.

• Koltuk ısıtmalarının çalışmaması.

• Radyo veya multimedya ekranının kapanıp açılması.

4. Tuhaf Sesler (Uğultu veya Hırıltı)

Kaputun altından gelen alışılmadık sesler mekanik bir soruna işaret edebilir.

• • Uğultu (Whining): Alternatörün içindeki diyotlar veya sargılar arızalandığında ince bir uğultu duyulabilir.

  • Hırıltı/Sürtünme Sesi: Alternatörün içindeki bilyalar (rulmanlar) dağıldıysa hırıltılı bir ses gelir.

5. Yanık Lastik veya Kablo Kokusu

Bu koku, alternatörün aşırı ısındığını veya kayış sisteminde bir sorun olduğunu gösterir.

• Yanık Lastik: Alternatör kayışı (V kayışı) dönemiyor, sıkışıyor veya kaçırıyorsa sürtünmeden dolayı ısınır ve kokar.

• Yanık Kablo: Alternatör aşırı ısınıyorsa (aşırı yükten veya arızadan) elektrik yalıtımları eriyebilir.

6. Akünün Sürekli Bitmesi veya Aracın Zor Çalışması

Alternatör aküyü şarj etmediği için, araç çalışırken tüm enerjiyi aküden çeker.

• Aracı park edip sabah tekrar çalıştırmak istediğinizde akü boşalmış olabilir (çünkü sürüş sırasında şarj olmamıştır).

• Önemli Ayrım: Eğer araç çalışırken (hareket halindeyken) aniden stop ediyorsa, bu genellikle akü değil alternatör sorunudur.

Hızlı Bir Kontrol Yöntemi (Multimetre ile)

Eğer elinizde bir multimetre varsa basit bir test yapabilirsiniz:

1. Araç çalışmazken akü voltajı 12.6V civarında olmalıdır.

2. Araç çalışırken bu değer 13.5V ile 14.5V arasına çıkmalıdır.

3. Eğer araç çalışırken voltaj 13V’un altındaysa veya 15V’un üzerindeyse (aşırı şarj), alternatör arızalıdır.