Wikipedia, dünyanın en geniş açık bilgi kaynağı olarak, yapay zeka (AI) botlarının oluşturduğu beklenmedik bir zorlukla karşı karşıya. Wikimedia Vakfı’nın açıklamalarına göre, 2024 yılının başından bu yana platformun bant genişliği kullanımı yüzde 50 oranında arttı. İlginç olan, bu artışın kaynağı insan okuyucular değil, AI botları.
Bu botlar, üretken yapay zeka modellerini eğitmek amacıyla Wikipedia’nın zengin içerik havuzunu tarayarak platformun altyapısını zorluyor. Botlar, Wikimedia Commons’taki görsellerden Wikipedia makalelerine kadar her türlü veriyi topluyor ve bu da ciddi bir altyapı yükü oluşturuyor.
Örneğin, eski ABD Başkanı Jimmy Carter’ın Aralık 2023’teki vefatının ardından, kullanıcılar onun Ronald Reagan ile yaptığı başkanlık tartışmasının videosunu izlemek için Wikipedia’ya akın ettiler. İnsan trafiği, Wikimedia’nın sistemleri tarafından öngörülüp yönetilebiliyor. Ancak, AI botları insan okuyucular gibi belli başlı popüler içeriklere odaklanmıyor; nadiren ziyaret edilen sayfalara da yöneliyor. Bu durum, Wikimedia’nın ana veri merkezlerini daha da zorlayarak ciddi maliyetlere yol açıyor.
Vakıf tarafından yapılan detaylı incelemeler, Wikipedia’nın kaynak tüketiminin yüzde 65’inin botlardan kaynaklandığını gösteriyor. Bu durum, Wikipedia için sürekli bir baş ağrısı haline gelmiş durumda. Güvenlik ekipleri her gün yeni botları tespit edip engellemek için çaba sarf ederken, bu darboğaz gerçek kullanıcılar için sayfa erişimini yavaşlatıyor.
Wikimedia Vakfı’na göre asıl sorun, yapay zeka şirketlerinin Wikipedia’dan aldığı içeriği uygun şekilde atıf yapmadan kullanmaları. Vakıf, bağışlarla ayakta kalan bir organizasyon olduğu için yeni kullanıcıların platforma katkıda bulunmasını teşvik etmeye çalışıyor. Ancak AI botları, bilgiyi alıp Wikipedia topluluğuna geri dönüş sağlamadığı için bu sürdürülebilir bir model oluşturmuyor.
Vakıf, bu problemlerle başa çıkabilmek için alternatif çözümler üzerinde çalışıyor. Toplumun bilgiye erişimini sağlarken, bu tür sorunlarla mücadele etmek vakfın öncelikleri arasında yer alıyor.
Yorum Yap