MGM Zirai Don Haritası Nasıl Okunur? 2026 Beş Günlük Tahmin ve Don Dereceleri
MGM’nin 5 günlük zirai don risk haritası nasıl açılır? Hafif, orta ve kuvvetli don sıcaklıkları; 2 metre ölçümü, kritik saatler ve don takvimi.
Kısa cevap: Meteoroloji Genel Müdürlüğünün (MGM) Zirai Don Uyarı Sistemi, Türkiye için gelecek beş güne ait 2 metre yükseklikte zirai don risk tahmin haritaları sunar. MGM’nin bitkiler için kullandığı sınıflandırmaya göre hafif don 0 ila −2,2 °C, orta kuvvette don −2,2 ila −4,4 °C, kuvvetli don −4,4 °C’nin altı olarak belirtilir. Ancak tahmini sıcaklık tek başına kesin ürün kaybı demek değildir; bitki türü, gelişim evresi, bahçenin konumu, rüzgâr ve hava koşulları riski değiştirir.
MGM zirai don haritası nereden açılır?
- www.mgm.gov.tr adresini açın.
- Üst menüde Ziraat → Zirai Don bölümünü bulun veya Zirai Don Uyarı Sistemi bağlantısını doğrudan kullanın.
- 5 Günlük Zirai Don Risk Tahmin Haritaları alanında yarın, iki gün sonra, üç gün sonra, dört gün sonra ve beş gün sonra için ayrı ayrı sunulan haritaları inceleyin.
- İlgili günün haritasını açarak bulunduğunuz il ve tarımsal üretim bölgesine karşılık gelen risk alanlarını değerlendirin.
- Haritada kullanılan renk ve işaretlerin anlamını o günkü lejant üzerinden kontrol edin; aynı rengin tüm meteoroloji ürünlerinde aynı risk anlamına geldiğini varsaymayın.
- Güncel hava tahmini, gerçekleşen en düşük sıcaklık gözlemleri ve varsa MGM’nin meteorolojik uyarılarıyla karşılaştırın.
Bu sistemdeki haritalar tahmin ürünüdür. Hava değiştikçe farklı bir güncellemede risk alanı ve şiddeti değişebilir. Bir ürünün etkilenip etkilenmediği, gerçekleşen koşullar ve bitkinin duyarlılığıyla belirlenir.
Hafif, orta ve kuvvetli zirai don hangi sıcaklıklarda olur?
| MGM sınıfı | 2 m yükseklikte sıcaklık | Yorum |
|---|---|---|
| Hafif don | 0 °C ila −2,2 °C | Hassas bitkiler ve gelişim evresi bakımından risk oluşabilir |
| Orta kuvvette don | −2,2 °C ila −4,4 °C | Bitki türü ve döneme bağlı daha belirgin zarar riski |
| Kuvvetli don | −4,4 °C’nin altı | Ciddi zarar ihtimaline karşı özel dikkat gerektirir |
Bu değerler MGM’nin “2 m siper içi sıcaklığına göre bitkiler için” sınıflandırmasıdır. Yaprak, tomurcuk veya toprak yüzeyindeki sıcaklık her zaman 2 metre yüksekliğindeki hava sıcaklığıyla aynı değildir. Ayrıca ürünün çeşidi ve gelişim durumu farklı olduğundan iki bahçede aynı hava sıcaklığı farklı etkiler doğurabilir.
Haritadaki “2 m” ne anlama gelir?
Zirai don sayfasının başlığındaki 2 m, tahmin haritasının referans aldığı yaklaşık iki metre yüksekliğindeki hava sıcaklığını belirtir. Bu gösterim toprağın iki metre derinliğindeki sıcaklığı anlamına gelmez. Alçakta kalan arazilerde, çukur bölgelerde veya farklı rüzgâr koşullarında bitki seviyesinde ölçülen değerler değişebilir. Bu nedenle bahçenin mikroiklimini ve yerel gözlemleri de izlemek önemlidir.
Zirai don hangi saatlerde daha risklidir?
MGM, sıcaklık düşüşünün çoğu durumda öğleden sonra başladığını, gece yarısından itibaren kritik seviyelerin altına inebildiğini ve en düşük sıcaklıkların genellikle gün doğumundan hemen önce görüldüğünü açıklıyor. Bu örüntü, gökyüzünün bulutluluk durumu, rüzgâr, nem, yağış ve arazinin konumuna göre değişebilir. Her gece don mutlaka aynı saatte başlar şeklinde sabit bir saat vermek doğru değildir.
Örneğin belirli bir gece için MGM haritasında don riski bulunuyorsa sadece akşam sıcaklığına değil gece boyunca ve sabah erken saatlerde beklenen düşük değerlere bakın. Karşılaştırma için hissedilen sıcaklık kavramı ile 2 metre sıcaklık ölçümünün farklı olduğunu unutmayın.
Türkiye Don Takvimi ile beş günlük tahmin arasındaki fark nedir?
Beş günlük haritalar, önümüzdeki günlerdeki meteorolojik riski göstermeyi amaçlar. MGM’nin aynı sayfada sunduğu Türkiye Don Takvimi ise tarihsel iklim kayıtlarına dayalı ilkbahar en geç ve sonbahar en erken don tarihlerinin analizidir. MGM bu tarihsel çalışma için 1971–2010 dönemi ve 354 istasyonun verilerinden yararlanıldığını açıklıyor. Geçmiş ortalama don tarihi, bu yılın kesin son don tarihi değildir.
Özellikle meyve ağaçlarında çiçeklenme ve tomurcuk dönemlerinin iklim koşullarına göre farklı tarihlere kayabildiği dikkate alınmalıdır. MGM’nin sayfasında armut, badem, elma, kayısı, kiraz, fındık ve diğer türler için fenoloji haritalarına da bağlantılar sunuluyor.
Don haritasında risk görünüyorsa hangi adımlar izlenmeli?
- Ürünü ve dönemi belirleyin: Ağaç çiçekte mi, tomurcukta mı, yoksa farklı bir gelişim evresinde mi?
- Resmî tahmini güncelleyin: MGM’nin son haritalarını ve yerel tahminleri yeniden kontrol edin.
- Bahçenin konumunu değerlendirin: Çukur alan, hava akışı, rüzgâr ve rakım nedeniyle saha koşulları farklı olabilir.
- Uygun koruma yöntemini uzmanla planlayın: Don önleme uygulaması, kullanılan ürüne, arazi ve sulama koşullarına göre değişir. Bilinçsiz sulama veya kontrolsüz ısıtma ters etki veya başka tehlike yaratabilir.
- Don sonrasında hasar şüphesi varsa kayıt tutun: Tarih, saat, gözlenen sıcaklık, alan ve bitki durumuna ilişkin verileri saklayın. Gerçekleşen zarar, tahmin haritasıyla tek başına kesinleştirilmez.
MGM’nin resmî Don Olayından Korunma Yöntemleri bölümünü ve bölgenizdeki tarım danışmanının önerilerini inceleyin. Genel meteorolojik tehlike seviyeleri için MGM MeteoUYARI renkleri rehberimize, yağış hareketi için MGM radar rehberimize bakabilirsiniz.
Zirai don ve genel hava durumu tahmini neden birlikte okunmalı?
Sıcaklığın düşüşü, rüzgârın şiddeti, bulutluluk, topografya ve nem birbirini etkiler. Don tahmin haritası belirli bir risk başlığına odaklanırken, genel hava tahminleri fırtına, yağış ve diğer koşulları gösterir. Örneğin rüzgâr şiddeti ve Bofor rehberimiz rüzgârın farklı bir ölçüm olduğunu açıklar. Her meteoroloji uyarısını tek haritadan değerlendirmeye çalışmak hatalı sonuç doğurabilir.
Sık sorulan sorular
MGM zirai don haritası kaç günlük tahmin gösterir?
Resmî sayfada yarından başlayarak beş günlük zirai don risk tahmin haritaları yayımlanır.
Hafif don kaç derece?
MGM’nin 2 m siper içi sıcaklık sınıflandırmasına göre 0 ile −2,2 °C arası hafif don olarak gösterilir.
−3 °C orta kuvvette don sayılır mı?
Evet. MGM’nin sınıflandırmasında −3 °C, −2,2 ile −4,4 °C aralığındaki orta kuvvette don sınıfındadır. Gerçek zarar bitki ve gelişim evresine göre değişir.
Zirai don haritasında risk varsa ürün mutlaka zarar görür mü?
Hayır. Harita risk tahminidir, gerçekleşen hasarın doğrulaması değildir.
Donun en kritik saatleri ne zamandır?
MGM, en düşük sıcaklıkların çoğunlukla gün doğumundan hemen önce görüldüğünü açıklıyor; yerel hava koşulları bunu değiştirebilir.
Resmî kaynaklar
MGM – Zirai Don Uyarı Sistemi ve 5 Günlük Tahmin Haritaları; MGM – Türkiye Don Takvimi; MGM resmî internet sitesi. Bilgi kontrol tarihi: 20 Kasım 2026. Canlı tahmin haritalarının içeriği ve risk bölgeleri güncellenebilir.
Benzer Haberler
Tümü ›
