Kazakistan Yüksek Denetim Kurulu (Audit Chamber), Sosyal Sağlık Sigortası Fonu’nun (FSMS) faaliyetlerine yönelik gerçekleştirdiği denetimlerin sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Yapılan incelemeler, fonun yönetiminde ve sağlık hizmetlerinin finansmanında sistemik hale gelmiş geniş çaplı ihlalleri ve verimsizlikleri ortaya koydu.
Milyarlarca Tengelik İhlal ve Çifte Ödeme
Denetim raporuna göre, sağlık sisteminde “ölü ruhlar” olarak adlandırılan, gerçekte var olmayan veya hayatını kaybetmiş kişiler adına sağlık hizmeti verilmiş gibi gösterildiği tespit edildi. Sadece 2023 yılında, hayatını kaybeden kişilere yönelik 13 binden fazla sağlık hizmeti kaydı girildiği ve bu yolla haksız kazanç sağlandığı belirlendi.
Ayrıca, aynı hizmetler için hem devlet bütçesinden hem de sağlık sigortası fonundan mükerrer ödemeler yapıldığı, bu durumun milyarlarca tengelik kamu zararına yol açtığı vurgulandı.
Yönetim Giderleri ve Verimsiz Planlama
Raporda, fonun idari harcamalarının yüksekliğine de dikkat çekildi. Denetçiler, fonun operasyonel giderlerinin ve personel maaşlarının, sağlık hizmetlerine ayrılması gereken kaynaklardan karşılandığını ifade etti. İlaç tedariki ve tıbbi ekipman alımlarında yapılan plansız harcamaların yanı sıra, bazı bölgelerde ihtiyaç duyulmayan tıbbi cihazlar için büyük bütçeler ayrıldığı görüldü.
Yüksek Denetim Kurulu’ndan Reform Çağrısı
Yüksek Denetim Kurulu Başkanı, mevcut sistemin şeffaflıktan uzak olduğunu ve dijitalleşmedeki eksikliklerin suistimallere zemin hazırladığını belirtti. Denetim sonucunda, Sosyal Sağlık Sigortası Fonu’nun yapısında köklü değişiklikler yapılması, denetim mekanizmalarının sıkılaştırılması ve sorumlular hakkında yasal işlem başlatılması için raporun ilgili makamlara ve kolluk kuvvetlerine iletildiği bildirildi.
Kazakistan hükümetinin, sağlık sistemindeki bu aksaklıkları gidermek ve halkın sağlık hizmetlerine erişimini daha adil hale getirmek amacıyla yeni bir finansman modeli üzerinde çalışmaya başladığı kaydedildi.
