Bir davanın açılabilmesi için öncelikle dava dilekçesinin yetkili mahkemeye verilmesi gerekir. Dilekçe mahkeme kalemine teslim edildiğinde dava resmen açılmış olur ve dosya numarası alınır. Bu aşamadan sonra mahkeme, dilekçeyi inceleyerek davanın kabul edilip edilmeyeceğine karar verir.
Dilekçenin mahkemece kayıt altına alınmasının ardından, hakimin iş yoğunluğuna, dava türüne ve mahkemenin takvimine göre duruşma günü belirlenir. Bu süre, davanın türüne göre farklılık gösterebilir:
- Asliye Hukuk ve Sulh Hukuk Mahkemeleri: Genellikle dilekçenin sunulmasından itibaren 1 ila 3 ay arasında ilk duruşma günü belirlenir.
- Aile Mahkemeleri: Tarafların durumuna göre ön inceleme duruşması yaklaşık 1-2 ay içinde planlanabilir.
- İdare Mahkemeleri: İdari süreçlerde dilekçenin kabulünden sonra duruşma tarihi genellikle 3 ayı bulabilir.
Mahkeme, duruşma gününü belirledikten sonra tebligat yoluyla taraflara bildirir. Tebligat süresi de posta yoğunluğuna bağlı olarak genellikle 15 ila 30 gün arasında değişmektedir. Taraflar, duruşma tarihinden en az birkaç hafta önce yazılı olarak bilgilendirilir.
Dilekçe verildikten sonra duruşma günü alınması kesin bir takvime bağlı değildir; dava konusuna, mahkeme türüne ve yoğunluğuna göre değişiklik gösterebilir. Ortalama olarak Türkiye’deki çoğu mahkemede ilk duruşmanın belirlenmesi 1 ila 3 ay arasında gerçekleşmektedir.
