2024 Vergi Adaleti Raporu: Avrupa ve İngiltere Ağı Vergi Kayıplarının Merkezinde

Vergi Adaleti Ağı Raporuna Genel Bakış

Vergi Adaleti Ağı tarafından yayımlanan 2024 Vergi Adaleti Durumu raporu, küresel ölçekte vergisel adaletsizliklerin geldiği boyutu gözler önüne seriyor. Rapora göre, çok uluslu şirketlerin kâr transferleri ve varlıklı bireylerin offshore düzenlemeleri nedeniyle her yıl yaklaşık 416 milyar avro vergi geliri kaybediliyor.

Birleşik Krallık, denizaşırı toprakları ve krallık bağımlılıklarıyla birlikte küresel vergi kayıplarının %26’sına yol açarak bu listede ilk sırada yer alıyor. Avrupa genelinde ise kurumlar vergisi tabanının erozyon riskinin %70’inden fazlası bu bölgeyle ilişkilendiriliyor.

Kurumlar Vergisi Cenneti Endeksi (CTHI) Nedir?

Kurumlar Vergisi Cenneti Endeksi (CTHI), ülkelerin çok uluslu şirketlere vergi kaçış olanakları sunma derecesini değerlendiren bir göstergedir. Bu endeks, her ülkenin vergi sisteminin küresel kurumlar vergisi tabanının erozyonuna ne ölçüde katkıda bulunduğunu belirler.

Buna göre, Britanya Virjin Adaları, Cayman Adaları ve Bermuda ilk üç sırayı paylaşmaktadır. Avrupa’da ise İsviçre ve Hollanda öne çıkmaktadır.

Avrupa’nın Vergi Riskleri

Avrupa’nın önde gelen ekonomileri arasında, Birleşik Krallık 894 CTHI puanıyla lider konumdadır. Onu Fransa (883) ve Almanya (590) izlemektedir. Daha düşük skor, vergi kaçakçılığına karşı daha güçlü bir duruşu ifade etmektedir.

İngiltere ve Ağlarının Küresel Etkisi

Rapor, Birleşik Krallık ile denizaşırı topraklarının küresel kurumlar vergisi kaçakçılığının neredeyse üçte birinden sorumlu olduğunu belirtiyor. Özellikle Britanya Virjin Adaları, Cayman Adaları ve Bermuda tek başına %19,7’lik bir risk payına sahip.

Avrupa’nın Toplam Payı

Rapora göre, Avrupa ve bağlantılı bölgeleri dahil edildiğinde, küresel vergi kaçakçılığındaki toplam pay %72’ye ulaşmaktadır. Bu oran, sistematik bir vergi planlama yapısının Avrupa merkezli olduğunu göstermektedir.

Vergi Cenneti ve Haven Skoru

Haven Skoru, bir ülkenin yasa ve düzenlemelerinin kurumlar vergisinden kaçınmaya olanak tanıma derecesini ölçer. 2024 yılında, İngiltere’nin bağlı bölgeleri ve adaları bu sıralamada 100 tam puanla lider durumdadır.

Avrupa’da İsviçre 89 puanla öne çıkar. İrlanda ve Kıbrıs 79 puanla AB içinde liderdir. Portekiz ise 46 puanla en düşük skoru elde etmiştir.

Finansal Faaliyetlerin Yoğunluğu

2021 yılı verilerine göre çok uluslu şirketler 1,2 trilyon avro tutarındaki karlarını düşük vergili bölgelere aktarmıştır. Avrupa genelinde finansal faaliyetlerin %61’i burada gerçekleşmektedir. Hollanda (%11,1) ve Lüksemburg (%8,8) en fazla paya sahip ülkelerdir.

Yasal ve Belgelenmiş En Düşük Vergi Oranları

OECD verilerine göre, Birleşik Krallık’ın sekiz adet bağlı bölgesinde yasal kurumlar vergisi oranı %0’dır. Ancak bazı bölgelerde yasal oranlar ile efektif oranlar (LACIT) arasında ciddi farklar vardır.

Örneğin: Lüksemburg’da yasal oran %24,9 iken efektif oran %0,3’tür. İsviçre’de %19,7’ye karşılık %2,6; İrlanda’da %12,5’e karşılık neredeyse sıfırdır. En büyük fark ise Malta’da görülmektedir (%35’e karşılık %5).

• #vergi adaleti