Koç Üniversitesi – ESAS Holding Alternatif Yatırımlar Merkezi tarafından hazırlanan Türkiye Girişim Sermayesi Ekosistemi Raporu, 18 Haziran’da ESAS Plaza Hubitat’ta düzenlenen toplantıda paylaşıldı. Toplantıda ekosistemin mevcut görünümü, yatırım eğilimleri, sektörel dağılımı ve gelişim alanlarına ilişkin bulgular aktarıldı.
Toplantıya katılan isimler
Etkinliğe T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Zekeriya Coştu katıldı. Açılış konuşmaları ESAS Yönetim Kurulu Üyesi ve Grup CEO’su Çağatay Özdoğru ile Koç Üniversitesi Araştırma ve İnovasyondan Sorumlu Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Hakan Ürey tarafından yapıldı. Raporun öne çıkan verileri KUES Akademik Direktörü Doç. Dr. Uğur Çelikyurt tarafından paylaşıldı.
Ekosistemin gelişimi
Çağatay Özdoğru, Türkiye’nin girişim sermayesi alanında kendi dinamiklerine, bilgi birikimine ve yatırım kültürüne sahip bir ekosistem haline geldiğini belirtti. 2020-2022 döneminde yüksek yatırım seviyelerine ulaşıldığını, 2025 yılında daha dengeli bir görünüm oluşsa da işlem ölçeğinin geçmiş dönemlerin üzerinde kaldığını ifade etti. Erken aşama girişimlerin ekosistemin güçlü yönlerinden biri olduğunu, büyüme ve ölçeklenme aşamalarında finansman ihtiyacının önemini vurguladı.
Üniversite ve iş birliği vurgusu
Prof. Dr. Hakan Ürey, girişimcilik ekosistemlerinin sermayenin yanında bilgi, araştırma, insan kaynağı ve iş birlikleriyle geliştiğini belirtti. Üniversitelerin girişimcileri, yatırımcıları ve fikirleri bir araya getiren stratejik aktörler olduğunu ifade etti. KUES’in akademi ile iş dünyasının ortak akıl ve ortak değer üretme kapasitesini yansıttığını dile getirdi.
Raporun kapsamı
Rapor, PitchBook ve Startups.watch veri tabanları kullanılarak hazırlandı. Çalışmada 2006-2025 döneminde gerçekleşen 11 binden fazla yatırım işlemi, 5.800’den fazla girişim ve 4.500’den fazla yatırımcı incelendi. Bulgular, Türkiye girişim sermayesi ekosisteminin son 20 yıldaki gelişimini veri odaklı biçimde ortaya koydu.
Yatırım yapısı ve sektörler
İşlemlerin yaklaşık yüzde 80’i tohum aşamasında gerçekleşirken, toplam yatırım hacminin yaklaşık yüzde 66’sı geç aşama yatırımlardan oluştu. Bu görünüm, yeni girişim üretme kapasitesinin güçlü olduğunu, büyüme ve ölçeklenme finansmanının ise temel ihtiyaçlardan biri olduğunu gösterdi. Sektörel dağılımda yazılım, hem işlem sayısında hem yatırım tutarında ilk sırada yer aldı. Yazılımı perakende ve finans dışı hizmetler izledi.
Uluslararası bağlantılar ve coğrafi dağılım
İşlemlerin yüzde 75’i yerli yatırımcılar ile yerli girişimler arasında gerçekleşti. Yurt dışı bağlantılı yatırımlar ise daha yüksek işlem hacimleriyle öne çıktı. Yabancı yatırımcıların Türkiye merkezli girişimlere ilgisinin arttığı, yerli yatırımcıların da yurt dışındaki girişimlerde daha aktif olduğu görüldü. Coğrafi dağılımda İstanbul merkez konumunu korurken, Ankara ikinci önemli merkez olarak öne çıktı.
