Gerçek Usulde Vergi Uygulaması Başladı
Türkiye genelinde uzun yıllardır basit usulde vergilendirilen taksiler için yeni dönem resmen başladı. NTV’den Burak Taşçı’nın haberine göre, mali cihaz uygulaması ile gelirlerin artık kayıt altına alınması, taksicilerin kazanç dengelerini köklü biçimde değiştirdi. Son dönemlerde yapılan taksimetre zamlarına rağmen, plaka fiyatları bu gelişmenin ardından gerileme eğilimine girdi.
Yeni sistemle birlikte KDV oranı yüzde 20 olarak uygulanıyor. Örneğin bin liralık bir yolculukta 200 lira doğrudan devlete KDV olarak ödeniyor. Buna ek olarak Gelir Vergisi, Geçici Vergi ve stopaj oranları birleştiğinde toplam vergi yükü kazancın yaklaşık yüzde 45’ine ulaşıyor. Taksicilerin günlük ortalama 400 lira seviyesinde yakıt KDV’si ödediği, ancak bu miktarın pratikte tam olarak mahsuplaştırılamadığı belirtiliyor.
Plaka Değerleri Düşüşte, Yatırım Cazibesi Azaldı
Uzun yıllar boyunca düşük vergi avantajıyla yatırım aracı haline gelen taksi plakaları, artık aynı ilgiyi görmüyor. Gerçek usule geçiş sonrası plaka fiyatları yaklaşık 2 milyon lira düştü. Sektör temsilcileri, taksimetre ücretlerindeki artışın bu kaybı telafi edemediğini ifade ediyor. Yatırım amaçlı plaka alımına olan talep de belirgin biçimde azaldı.
Yeni düzenlemeye göre plaka satışları artık gerçek bedel üzerinden vergilendiriliyor. Örneğin 10 milyon liralık bir satışta 1 milyon 666 bin 666 lira KDV ödeniyor; plaka sahibine net olarak 8 milyon 333 bin 334 lira kalıyor. Ayrıca noter harcı olarak yüzde 3 oranında (yaklaşık 300 bin lira) ek bir masraf daha bulunuyor. Güncel piyasada plaka fiyat aralığı 10,7 milyon ile 11,2 milyon lira arasında seyrederken, aylık plaka kiraları ortalama 60 bin lira düzeyinde.
Vergi Yükünü Kim Taşıyacak?
Daha önce tüm vergi yükünü plaka sahipleri üstleniyordu. Ancak yeni sistem, sektörde görev dağılımını karmaşık hale getirdi. Bugün piyasada üç ayrı aktör dikkat çekiyor: plaka sahibi, yasa dışı kiracı ve yevmiye usulü çalışan şoför. Kendi aracını işletenlerin oranı yüzde 5’i bile bulmuyor. Birçok araçta ikinci şoför çalıştığı için, elde edilen gelirin KDV ve gelir vergisi açısından nasıl beyan edileceği hâlâ soru işareti. Özellikle plakaların yasa dışı kiralanması durumunda, vergi yükünün plaka sahibi mi yoksa kiracı tarafından mı ödeneceği netlik kazanmamış durumda.
