Mavi ışık gözlere ve uykuya nasıl zarar verir?

Mavi ışık, görünür ışık spektrumundaki en kısa dalga boyuna ve en yüksek enerjiye sahip ışıktır. Doğal olarak güneş ışığında bulunur, ancak günümüzde akıllı telefonlar, bilgisayar ekranları, LED lambalar ve televizyonlar gibi yapay kaynaklardan da yoğun şekilde yayılır.

Mavi ışık, özellikle uzun süreli maruziyet durumunda gözlerde çeşitli sorunlara neden olabilir:

• Göz yorgunluğu: Ekrana uzun süre bakmak, gözlerin sık sık odak değiştirmesine yol açar ve bu da bulanık görme veya sulanma gibi şikayetler oluşturabilir.
• Retina hasarı riski: Bilimsel araştırmalar, yüksek enerjili mavi ışığın retina hücrelerine zarar verebileceğini göstermektedir.
• Kuru göz sendromu: Ekran karşısında geçirilen süre arttıkça göz kırpma sayısı azalır ve bu durum göz kuruluğuna neden olabilir.

Mavi ışık özellikle gece saatlerinde melatonin hormonunun salgılanmasını baskılar. Melatonin, vücudun biyolojik saatini düzenleyen ve uykuya geçişi kolaylaştıran önemli bir hormondur.

1. Uyku düzeninin bozulması: Yatmadan önce ekran kullanımı, vücuda ‘gündüz vakti’ sinyali göndererek uykuya dalmayı geciktirir.
2. Daha yüzeysel uyku: Uyku kalitesi düşer ve sabah yorgun uyanma olasılığı artar.

Mavi ışıktan korunmak için günlük yaşamda alınabilecek bazı basit önlemler vardır:

• Ekran filtresi veya mavi ışık gözlüğü kullanmak
• Gece modu özelliğini aktif hale getirmek
• Uyumadan en az bir saat önce ekran kullanımını bırakmak
• Aydınlatma tercihlerini sıcak tonlu (sarı ışık) ışıklarla değiştirmek

Bu önlemler hem göz sağlığını korumaya hem de uyku kalitesini artırmaya yardımcı olur.