Jeopolitik çatışmaların değişen yapısı, denizcilik sigortacılarını savaş riski teminatlarında kullanılan kuralları yeniden değerlendirmeye yöneltiyor.
Londra merkezli sigorta piyasası Lloyd’s ile Chubb tarafından oluşturulan konsorsiyum, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemiler ve taşınan yükler için denizcilik savaş riski sigortası sunmayı amaçlıyor. Konsorsiyumun kuruluşu, İran ile ABD arasında ateşkes sağlandığı yönündeki görüşmelerin sürdüğü döneme denk geldi. Ancak ABD Başkanı Donald Trump, şiddetin yeniden tırmanmasının ardından ateşkesin sona erdiğini açıkladı.
İran merkezli çatışmalar, Rusya-Ukrayna Savaşı ve ortaya çıkan diğer saldırı yöntemleri, konsorsiyum kapsamında sigortalanan deniz taşımacılığı faaliyetlerinde hangi risklerin teminat altına alınacağına ilişkin kuralların değişmesine neden olabilir.
Tartışmaların merkezinde, Amerikan Deniz Sigortacıları Enstitüsü tarafından İkinci Dünya Savaşı’nın ardından hazırlanan “Beş Güç Savaş İstisnası” bulunuyor. Söz konusu madde; Çin, Fransa, Rusya, Birleşik Krallık veya ABD’nin dahil olduğu çatışmalarda hangi olayların sigorta kapsamına gireceğini belirliyor. Bu ülkelerin taraf olduğu savaşlardan kaynaklanan zararlar genel olarak teminat dışında bırakılıyor. Sigorta şirketleri bu maddeyi kullanmak zorunda olmasa da düzenleme denizcilik sigortası sözleşmelerinin büyük bölümünde yer alıyor.
Lloyd’s Market Association bünyesinde gerçekleştirilen bir toplantıda sigorta şirketlerinden oluşan çalışma grubu; denizaltıların su altı kablolarını hedef alması, insansız hava araçlarının yabancı ülkelerin hava sahalarında faaliyet göstermesi ve siber saldırılar gibi yeni tehditlerin savaş eylemi olarak kabul edilip edilmeyeceğini değerlendirdi. Bu olayların savaş eylemi sayılmaması durumunda, savaş istisnası kapsamında teminat dışında bırakılmamaları gündeme gelebilecek.
Lloyd’s Market Association’ın yeni düzenlemelerin uygulanmasını tavsiye edip etmeyeceği ve çalışmaların ne zaman tamamlanacağı henüz kesinleşmedi.
Arkansas Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde doçent ve Singapur Ulusal Üniversitesi Deniz Hukuku Merkezi’nde akademik araştırmacı olarak görev yapan Richard Kilpatrick Jr., revize edilen istisna hükümlerinin etkisinin büyük ölçüde mahkemelerin veya hakemlerin bu maddeleri nasıl yorumlayacağına bağlı olacağını belirtti.
Kilpatrick, üçüncü taraf uzmanların görüş sunmasının yararlı olabileceğini ancak sözleşmede dışarıdan oluşturulan bir kurula açıkça yetki verilmediği sürece bu değerlendirmelerin bağlayıcı olmayabileceğini ifade etti. Kilpatrick ayrıca mevcut düzenlemelerin günümüzün jeopolitik koşullarını yeterince kapsamadığını söyledi.
Antares CEO’su Michael van der Straaten da Lloyd’s Market Association tarafından düzenlenen bir panelde savaş, terör ve siber sabotaj gibi diğer saldırı türleri arasındaki sınırların giderek daha değişken ve belirsiz hale geldiğini belirtti.
Global Finance, Michael van der Straaten’ın kısa süren bir hastalığın ardından Temmuz 2026’da 58 yaşında hayatını kaybettiğini de aktardı.
Yorum Yap