Fransa, köleleri “taşınabilir mal” sayan eski sömürge yasalarını kaldırma yolunda

Parlamentoda sembolik adım

Fransa Ulusal Meclisi, sömürgelerdeki köleleri “taşınabilir mal” olarak tanımlayan Code noir kapsamındaki eski kraliyet fermanlarını iptal etmek için oybirliğiyle destek verdi. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi için Senato oylaması gerekiyor.

Tarihsel arka plan

Fransa, 17. ve 19. yüzyıllar arasında Afrika’dan 1 milyondan fazla insanı köle olarak taşıdı. Kölelik 1848’de kaldırıldı; 2001’de kölelik ve köle ticareti insanlığa karşı suç olarak tanındı. Ancak kölelerin hukuki statüsünü belirleyen eski fermanlar açıkça yürürlükten kaldırılmamıştı.

Code noir’in hükümleri

Bu fermanlar, kölelerin Katolik olmasını şart koştu, pazar günü çalıştırılmalarını yasakladı; aynı zamanda onları miras bırakılabilen mallar olarak tanımladı, kaçma girişimlerinde ağır cezalar öngördü ve çocukları da aynı statüye bağladı.

Mecliste duygusal anlar

Milletvekilleri Steevy Gustave ve Max Mathiasin, aile geçmişlerine atıf yaparak konuşmaları sırasında duygulandı. Gustave, köleleştirilen atalarını anarak, özgür doğan insanların sonradan köleleştirildiğini vurguladı.

Tazminat ve kalıcı etkiler

Aktivistler ve denizaşırı bölgelerden yetkililer, sembolik adımın yeterli olmadığını, köleliğin mirasının eşitsizlik ve ırkçılıkta sürdüğünü belirtti. Eğitim, sistematik ırkçılıkla mücadele ve tazminat talepleri yeniden gündeme geldi.

Haiti örneği

1804’te bağımsızlığını kazanan Haiti, 1825’te tanınma karşılığında Fransa’ya büyük bir ödeme yapmayı kabul etti ve bu borcu ancak 1952’de tamamlayabildi. Macron, Haiti konusunda ortak tarih komisyonunun öneriler sunacağını belirtmişti.