Beyne Pıhtı Attığı Nasıl Anlaşılır? (İnme Belirtileri)

Beyne pıhtı atması, tıbbi literatürde iskemik inme olarak adlandırılır. Beyne giden kan akışının bir pıhtı (tromboz veya emboli) nedeniyle aniden kesilmesi sonucu beyin hücrelerinin oksijensiz kalması ve hasar görmesidir. Bu durum acil tıbbi müdahale gerektirir. Beyne pıhtı attığının anlaşılması için kullanılan en yaygın ve basit yöntemlerden biri **FAST** kısaltmasıdır. Bu belirtiler genellikle aniden ortaya çıkar:

FAST Kriterleri

FAST, inme belirtilerini hızla tanımak için kullanılan uluslararası bir kısaltmadır:

F – Face Drooping (Yüzde Kayma/Asimetri)

* Kişiden gülümsemesini isteyin. * Yüzün bir tarafı sarkıyor mu, uyuşuk mu veya asimetrik mi görünüyor? * Gülümserken ağzın bir köşesi aşağı düşüyor mu?

A – Arm Weakness (Kol Zayıflığı)

* Kişiden her iki kolunu da aynı seviyede kaldırmasını isteyin. * Kollarından biri düşüyor mu, kontrol edilemiyor mu veya diğerine göre daha zayıf mı?

S – Speech Difficulty (Konuşma Güçlüğü)

* Kişiden basit bir cümleyi tekrarlamasını isteyin. * Konuşması anlaşılmaz, gevelemeli mi, boğuk mu yoksa kelimeleri seçmekte zorlanıyor mu?

T – Time to call emergency services (Acil Servisi Arama Zamanı)

* Yukarıdaki belirtilerden herhangi biri mevcutsa, zaman kaybetmeden 112’yi arayın.

Diğer Önemli İnme Belirtileri

FAST dışında, pıhtı atmasına bağlı olarak ortaya çıkabilecek diğer belirtiler şunlardır: 1. **Ani Şiddetli Baş Ağrısı:** Özellikle açıklanamayan, “hayatımın en şiddetli baş ağrısı” olarak tanımlanan, genellikle kanama (hemorajik inme) ile ilişkili olsa da pıhtı atmada da görülebilir. 2. **Görme Bozuklukları:** Bir veya her iki gözde aniden oluşan bulanıklık, çift görme veya geçici görme kaybı. 3. **Denge ve Koordinasyon Kaybı:** Aniden gelişen baş dönmesi (vertigo), yürümede zorluk, sendeleme veya düşme. 4. **Uyuşma ve Güç Kaybı:** Vücudun tek bir tarafında (yüz, kol veya bacak) aniden uyuşma, karıncalanma veya felç hissi. 5. **Bilinç Değişiklikleri:** Ani kafa karışıklığı, dikkat dağınıklığı veya bilinç kaybı.

Neden Hızlı Hareket Etmek Gerekir?

Beyne pıhtı attığında, her geçen dakika beyin hücrelerinin büyük bir kısmının geri dönüşü olmayan şekilde hasar görmesine neden olur. Tedavinin etkinliği, semptomların başlangıcından itibaren geçen süreye (zaman penceresi) bağlıdır. Trombolitik (pıhtı eritici) ilaçlar genellikle semptomların başlamasından sonraki ilk 4.5 saat içinde verilmelidir. Bu nedenle belirtiler fark edildiği anda derhal tıbbi yardım almak hayati önem taşır.