Tabii platformunun dikkat çeken dizilerinden Ayşe: Bir Ruh Macerası, son dönemde izleyicilerin ilgi odağı oldu. Deniz Baysal’ın canlandırdığı ünlü senarist ve yazar Ayşe Şasa’nın kim olduğu araştırılıyor. Diziyi izleyenler, Şasa’nın yaşam öyküsü ve yazarlık yolculuğunu merak ediyor. 12 yıl önce hayata veda eden Ayşe Şasa, Türk sinemasında önemli bir senarist ve düşünce insanı olarak anılıyor. Hakikati arayan, anlam peşinde yolculuk eden Şasa’nın biyografisi yeniden gündemde.
1 Şubat 1941’te İstanbul Amerikan Hastanesi’nde doğan Ayşe Mihriban Şasa, Çerkez bir anne ve bir yandan Çerkez diğer yandan Güney Doğu aşiretlerinden gelen bir babanın kızıydı. Çocukluğunda dadılar tarafından büyütülen Şasa, bu dönemi yalnız ve hüzünlü olarak nitelendirmiş, o yılları “çocukluk ülkemde hükmünü sürdüren bir rejim” diye tanımlamıştı.
Hayatında derin izler bırakan kişilerin başında dedesi gelen Şasa, onun savaş hatıralarından, sakin karakterinden ve alçakgönüllülüğünden çok etkilendi. Doğu minyatürlerine ilgisini de dedesinin hikayeleriyle ilişkilendiren Şasa, sert mürebbiyeler ile ilgisiz bir aile ortamında korkular ve yalnızlıkla büyüdü. Bu durum, ileride ortaya çıkacak ruhsal sıkıntılarının temellerini oluşturdu. “Batılılaşma modasının toplumda bir hastalık gibi yayıldığı yıllarda çocuk oldum.” diyen Şasa, ailesinin Batı hayranlığı sebebiyle erken yaşta bale, piyano ve yabancı dil dersleri aldı.
Aydın İlkokuluna bir yaş erken başlayan Şasa, okul yıllarında zorlayıcı tecrübeler yaşadı. Hocalarının ilgisizliği ve arkadaş çevresinden gördüğü alay, onu içe kapanık hale getirdi. Dadı dönemi sona erince Arnavutköy Amerikan Kız Koleji’nin giriş sınavında derece elde ederek okula giren Şasa, 1960 yılında mezun oldu.
Toplumun zenginlik ve yoksulluk çelişkilerini sorgulayan Şasa, kimliğini arayış sürecinde toplumun beklentilerine uymayan bir yol izledi. Genç yaşta “Çiftehavuzlar Postası” adında bir dergi çıkararak yazı ve karikatürlerle kendini ifade etti. Lise yıllarında kaleme aldığı “Yaşadığımız Yıllar” adlı oyun, yazarlar tarafından beğeniyle karşılandı. 1963-1965 arasında Robert Kolej İdari Bilimler Bölümü’ne devam etti. Aynı dönemde yazar Kemal Tahir’le tanışarak hayatında yeni bir sayfa açtı. Tahir’in ona söylediği “Ciddi bir şey yaptığında kimse bakmaz, yolunu ona göre seç.” sözü, Şasa’nın yaşam doğrultusunu belirledi.
Atıf Yılmaz’ın asistanı olarak sinemaya adım atan Şasa, 1963’te senaryo yazmaya başladı. Sinemayı seçme nedenini “Hayata dair söyleyecek sözüm olmadığını fark ettim, sinema ise halka yakındı ve hor görülüyordu.” diyerek ifade etti. 1972 yapımı “Utanç” filmi, hem yaşadığı içsel çatışmaları hem de dönemin sosyal düşüncelerini perdeye taşıdı.
İlk evliliğini 18 yaşında Atilla Tokatlı ile, ikinci evliliğini ise Atıf Yılmaz ile yaptı. Boğaziçi Üniversitesi İşletme Bölümü’nü yarıda bırakarak sinemaya yeniden döndü. 1980’li yıllarda yaşadığı ağır rahatsızlık sürecinde senarist Bülent Oran’dan destek gördü. Bu dönemi inziva halinde geçiren Şasa, daha sezgisel ve manevi bir yaşam biçimi benimsedi.
Londra’da tedavi gördüğü sırada İbnü’l Arabi’nin Fusüsu’l-Hikem eserini okuyarak İslam tasavvufuna ilgi duymaya başladı. Bu deneyim, ruhsal iyileşmesinde dönüm noktası oldu. 1993 yılında sinema üzerine kaleme aldığı “Yeşilçam Günlüğü” adlı kitabı yayımlandı. “Son Kuşlar”, “Ah Güzel İstanbul”, “Utanç” ve “Gramofon Avrat” gibi filmlerin senaryolarını yazdı; ayrıca “Bir Ruh Macerası”, “Delilik Ülkesinden Notlar”, “Şebek Romanı” gibi kitaplara imza attı.
1963’ten 1993’e kadar çok sayıda film senaryosu kaleme alan Şasa, 2003’te yayımlanan “Delilik Ülkesinden Notlar” kitabının ardından 2008 yapımı “Dinle Neyden” filmiyle sinemaya geri döndü. Düşünce dünyasında özgün bir yer edinen Şasa, özellikle İslami camiada derin etki bıraktı.
Evini bir okul gibi kullanıp gençlerle tecrübelerini paylaşan yazar, zatürre nedeniyle bir süre tedavi gördükten sonra 16 Haziran 2014’te hayata gözlerini yumdu. Ayşe Şasa, Sahrayıcedid Mezarlığı’na defnedildi.
Yorum Yap