AB Komisyonu’ndan Meta’ya bağımlılık yapıcı tasarım nedeniyle DSA ihlali tespiti

Avrupa Komisyonu, Instagram ve Facebook’un bağımlılık yapıcı tasarımı nedeniyle Meta’nın Dijital Hizmetler Yasası’nı ihlal ettiğini belirtti. Kararın kesinleşmesi halinde şirket, küresel yıllık cirosunun yüzde 6’sına kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabilir; bu tutar 2025 geliri üzerinden yaklaşık 12 milyar dolara ulaşabilir.

Komisyon, Meta’nın özellikle reşit olmayanlar ve savunmasız yetişkinler üzerindeki fiziksel ve zihinsel sağlık risklerini yeterince değerlendirmediğini bildirdi. Sonsuz kaydırma, otomatik oynatma, anında bildirimler, yüksek düzeyde kişiselleştirilmiş öneri algoritmaları ile Reels ve Stories gibi formatların kullanıcıların platformda kalma eğilimini artırdığı tespit edildi.

Koruma önlemlerine ilişkin değerlendirme

Meta’nın Teen Accounts kapsamında sunduğu gece erişim kısıtlaması ve günlük 15 dakikalık ekran süresi sınırı gibi araçların etkili olmadığı belirtildi. Komisyon, ekran süresi araçlarının kolayca kapatılabildiğini, kullanımda anlamlı azalma sağlamadığını ve ebeveyn kontrollerinin teknik bilgi ile zaman gerektirdiğini aktardı. Zihinsel sağlık farkındalığına yönelik önlemler de sınırlı bulundu.

Talep edilen değişiklikler ve süreç

Avrupa Komisyonu, Meta’yı otomatik oynatma ve sonsuz kaydırmayı varsayılan olarak devre dışı bırakmaya, etkili ekran süresi araları uygulamaya ve öneri algoritmalarını daha az etkileşim odaklı hale getirmeye çağırdı. Meta’nın bu adımları atmaması halinde tasarım değişiklikleri zorunlu olabilir. Mayıs 2024’te başlatılan soruşturmada şirkete savunma hakkı verilecek.

Diğer incelemeler ve davalar

Avrupa Komisyonu, Nisan 2026’da Meta’nın 13 yaş altındaki çocukların Facebook ve Instagram’a erişimini engelleyemediği gerekçesiyle de ihlal tespit etmişti. Bu gelişme, aynı yıl içindeki ikinci soruşturma sonucu oldu. ABD’de ise dört eyalet, şirketi gençleri bağımlı hale getirmek ve platform güvenliği konusunda kamuoyunu yanıltmakla suçlayarak toplam 1,4 trilyon dolarlık ceza talep ediyor; davanın yargılamasının ağustosta başlaması bekleniyor.

• #Avrupa Komisyonu
• #DSA
• #Meta