Deniz sigortası, Hürmüz geçişi ve küresel denizcilik riskleri
Orta Doğu’daki çatışma süresince deniz sigortası hizmetleri devam etti; ancak gemi kasko ve kargo sigortası primleri yükseldi. Yaklaşık 125 milyar dolar değerindeki gemi ve kargo, Hürmüz Boğazı üzerinden normal operasyonların yeniden başlamasını beklerken Basra Körfezi’nde kaldı.
Allianz Research verilerine göre, brüt tonajı 100’ün üzerinde yaklaşık 1.150 kargo gemisi toplam 29 milyon brüt tonluk gemi ve yükle Körfez’de bekliyor. Bu durumdan 20.000’e kadar denizci etkileniyor.
Gemi sahipleri açısından temel kaygı sigorta bulunabilirliğinden çok, çatışma bölgelerinde faaliyet gösteren mürettebatın ve gemilerin güvenliği oldu. Çatışma öncesinde her gün yaklaşık 140 gemi Hürmüz Boğazı’ndan geçiyordu.
Raporda, çatışmalar, salgınlar ve limanlar veya kanallarda yaşanan aksaklıkların deniz rotaları ile tedarik zincirlerini giderek daha fazla etkilediği belirtildi. Bu nedenle şirketler, artan işletme maliyetlerine rağmen dayanıklılık ve acil durum planlamasına daha fazla ağırlık veriyor.
Jeopolitik gerilimlere karşın deniz güvenliği göstergelerinde iyileşme görüldü. Son on yılda dünya genelinde brüt tonajı 100’ün üzerinde olan gemilerde 900’den fazla tam kayıp yaşandı. 2021-2025 döneminde 350 kayıp görülürken yıllık ortalama 70 kayıp ile 2016-2020 dönemindeki 111 ortalamaya göre yüzde 37 düşüş kaydedildi.
2025 yılında toplam 43 gemi kaybı bildirildi. Güney Çin Denizi, Hindiçin, Endonezya ve Filipinler, son on yılda ve geçen yıl en fazla kaybın yaşandığı bölge olmayı sürdürdü; bu bölgede 255 olay kaydedildi.
2025 yılında küresel deniz taşımacılığı kazaları, 2024’teki 3.353 vakadan yaklaşık yüzde 16 azalarak 2.818’e geriledi. En yüksek olay sayısı 622 ile Doğu Akdeniz ve Karadeniz’de, ardından 619 ile Britanya Adaları’nda görüldü.
Kazaların yarısından fazlasını 1.505 vaka ile makine hasarları ve arızaları oluşturdu. Gemi çarpışmaları 260 kazaya neden olurken, büyük gemilerin karıştığı 200’den fazla yangın olayı bildirildi. En az dokuz tam kayıp yangınlarla bağlantılıydı.
Küresel filonun ortalama yaşı, pandemi öncesindeki yaklaşık 20 yıldan 2025’te 23 yıla yükseldi. 20 yaşından büyük gemiler, yapısal, mekanik ve teknolojik arızalara daha açık olmaları nedeniyle tüm deniz güvenliği olaylarının yarısından fazlasında yer aldı.
