banner501

banner510

banner502

banner509

banner499
banner465

Bireysel Emeklilik Sisteminde Haklar

banner506

Bireysel Emeklilik Sistemi'nden yararlanabilmek için kriterler neler? Ödemelere ara vermek mümkün mü? Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi nedir? Avukat Elvan KILIÇ, konu hakkında bilgilendiriyor.

banner345
BES/HAYAT 18.01.2021, 15:11
Bireysel Emeklilik Sisteminde Haklar
banner346
banner414

Bireysel emeklilik sistemi (kısaca “BES” olarak bilinmektedir) kişilerin aktif çalışma yaşamları süresince yaptıkları tasarrufları uzun vadeli yatırıma dönüştürerek emeklilik dönemlerinde sahip olacakları yaşam standartlarını koruyabilmeleri için bir gelir kaynağı elde etmelerini sağlayan özel bir emeklilik sistemidir.

BES’in amacı çalışan bireylerin emekliliğe yönelik tasarruflarının yatırıma dönüştürülmesi ile emeklilik döneminde daha refah bir hayat yaşamaları amacı ile ek bir gelir sağlamaktır. Böylelikle birey emeklilik döneminde daha refah bir hayat sürdürecektir. Aynı zamanda canlandırıp uzun vadeli bir kaynak yaratarak ekonomik kalkınmaya katkıda bulunmak, istihdamı arttırmak amaçlarını da taşımaktadır. Bir diğer amacı kamu ve mali sektörün uzun vadeli nakit gereksinimini karşılayarak kamunun aynı zamanda Sosyal Güvenlik’teki yükünü de azaltmaktır.

Fakat BES, bireylere Sosyal Güvenlik Kurumu'nda mevcut olan sağlık hizmetlerini sunmamaktadır. Sadece bir tamamlayıcı role sahiptir. Ödenen katkı paylarının %25’ine karşılık gelen tutar, devlet tarafından katkı olarak bireyin bireysel emeklilik hesabına ödenmektedir. Bireyin bir takvim yılı içinde alabileceği devlet katkısı tutarı, ilgili yıla ilişkin toplam brüt asgari ücret tutarının %25’ini geçmemektedir.

Bu sistem hukukumuzda “Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu” ile mevzuatımızda düzenlenmiştir. 07.04.2001 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan 4632 sayılı bu Kanunun yanı sıra 09.11.2012 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan “Bireysel Emeklilik Hakkında Yönetmelik” de mevcuttur. Bahse konu kanun, kamu sosyal güvenlik sisteminin tamamlayıcısı olarak, bireylerin emekliliğe yönelik tasarruflarının yatırıma yönlendirilmesi ile emeklilik döneminde ek bir gelir sağlanarak refah düzeylerinin yükseltilmesi, ekonomiye uzun vadeli kaynak yaratarak istihdamın artırılması ve ekonomik kalkınmaya katkıda bulunulmasını teminen, gönüllü katılıma dayalı ve belirlenmiş katkı esasına göre oluşturulan bireysel emeklilik sisteminin düzenlenmesi ve denetlenmesidir.

Bu Kanunun kapsamı, emeklilik şirketlerinin kuruluş, çalışma, yönetim ve denetimine, kişilerin sisteme katılma, ayrılma ve emeklilik koşullarına, emeklilik yatırım fonlarının kuruluşuna, katkıların bu fonlarda toplanmasına ve değerlendirilmesine, aracılık hizmetlerine, kamuya açıklanacak bilgilerin kapsamına ve bireysel emeklilikle ilgili diğer hususlara ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir.

Anılan kanun çerçevesinde Bireysel Emeklilik Sisteminden yararlanabilmek için gerekli kriterler bulunmaktadır. Buna göre;

Bireyin bireysel emeklilik sistemine giriş tarihinden itibaren en az 10 yıl sistemde bulunması gerekmektedir.
56 yaşını doldurması gerekmektedir.
BES’in birtakım avantajları mevcuttur.

Devletin Katkı sağlaması:
Bireyin Bireysel Emeklilik Sistemi’nde yatırmış olduğu her katkı payının %25’i kadar bir tutar da devlet tarafından katkı tutarı olarak eklenmektedir. Bu tutar katılımcının gelir vergisi mükellefi olup olmamasına bakılmaksızın devlet tarafından bireysel emeklilik hesabına yatırılmaktadır. Bireysel Emeklilik Sisteminden ölüm ya da sakatlık nedeniyle ilişiği kesilenler devlet katkısı hesabındaki miktarın tümünü elde ederler. Devlet katkısı hesabındaki miktarlardan hak iddia edilen miktarlar, sistemden ayrılma veya emeklilik durumunda katılımcıya ödenmektedir.

Birey, BES'e dahil olup 3 yıl sistemde kalmadan çıkmak isterse herhangi bir devlet katkı payı alamamaktadır. 3. yılın sonunda devlet katkı payının %15’ini, 6. yılın sonunda devlet katkı payının %35'ini, 10. yılın sonunda devlet katkı payının %60'ını, emekliliğe hak kazandığı zaman ise devlet katkısının tamamını alabilmektedir. Bireysel emeklilik varlığı, Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu gereğince rehnedilemez, portföye ilişkin olarak yapılan işlemler haricinde teminat gösterilemez, üçüncü şahıslar tarafından haczettirilemez ve iflas masasına dahil edilemez. Fakat, bireylerin bireysel emeklilik hesaplarındaki fon paylarının, asgari ücret tutarının çarpımına karşılık gelen birikim tutarını aşan kısmının haczedilebileceği, rehin gösterilebileceği hatta iflas masasına dahil edilebileceği, 01.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren Bireysel Emeklilik Sistemi Yönetmeliği’nin 26. Maddesinde düzenlenmiştir.

Daha ferah bir emeklilik için bir süreç yönetimi sağlaması:
Bireyin emeklilik döneminde nakit ihtiyacını karşılamak ve daha ferah bir emeklilik dönemi yaşamak istemesi durumunda uzun vadeli birikim yapması fayda sağlamaktadır.

Bireysel Emeklilik Sistemine giren birey, aylık, 3 aylık, 6 aylık ve hatta yıllık olarak yatırım yaptığında emekli olana kadar yatırmış olduğu yatırımlar birikir. Bireyin mali sıkıntı yaşaması durumunda ödemelere ara verebilme ve tekrar yapılandırma istemi ile katkı payını belirleyebilme imkânı vardır. Hatta birey yatırımlarının değerlendirildiği emeklilik şirketini dahi değiştirebilmektedir. Birey ile yapılan sözleşmede, vadesinde ödenmeyen katkı payının ödeme tarihini müteakip üç ay içinde ilgili hesaba herhangi bir ödeme yapılmaması durumunda, ilgili sözleşmede ödemeye ara verildiği kabul edilir. Bu durumda şirket, ara verme süresi boyunca bireyin birikiminden, ara verilen her tam ay için planda yani sözleşmede tanımlı olması durumunda belirli bir miktarı ara verme durumunda yapılan ek yönetim gideri kesintisi alabilir. Bir yıldan fazla ödemeye ara verme durumunda ise veya sözleşmede bu hususta belirtilmiş bir süre mevcut ise, bireysel emeklilik hesabına ilişkin olarak emeklilik gözetim merkezine şirket tarafından ödenen sabit giderler, emeklilik planında belirtilmek kaydıyla katılımcının bireysel emeklilik hesabındaki birikiminden indirilmektedir.

Sosyal Güvenlik Kurumunun Destekleyicisi rolünde olması
Bireyin sahip olduğu sosyal güvenlik türüne bakılmaksızın, birey yaşamı süresince Bireysel Emeklilik Sistemi’nde birikim yapabilmektedir. Birey emekli olduğunda ise emekli aylığının yanı sıra BES’ten alacağı gelir ile daha uzun ve refah bir emeklilik yaşamını sağlayabilir.

Farklı yatırım metotları ile fonların değerlendirilmesi
Bireysel Emeklilik Sistemi’nde kişinin yatırmış olduğu katkı payları emeklilik yatırım fonlarında değerlendirilmektedir. Emeklilik yatırım fonları ise finans piyasalarındaki birçok farklı menkul kıymete yatırım yapan fonlar olup portföy yönetim şirketleri fonları kişinin ihtiyacına göre uygun bir şekilde değerlendirir.

Bireysel Emeklilik Sistemi’ne girerken akdedilen sözleşme ile, birikimlerin değerlendirileceği fonlar seçilebilir. Birey, yılda 6 kez olmak üzere planına dahil olan fonlar arasında değişiklik yapabilir, planında fon seçenekleri tanımlı ise, yılda 4 kez olmak üzere plan değişikliği yaparak farklı emeklilik yatırım fonlarına sahip olabilir. Ayrıca birey emeklilik hakkını kullanarak birikimden yararlanabilir, birikiminden tamamını veya bir kısmının ödenmesini talep edebilir.

Her ne kadar BES epey bir süredir gündemde ve mevzuatta olsa da daha alternatif bir seçenek olan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES olarak bilinmektedir) de gündemde bilinmektedir. 01.01.2022 tarihi itibari ile başlatılması hedeflenen bu sistem, BES’in yeniden uyarlanmış hali olarak kabul edilmektedir.

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), emeklilikte oluşacak gelir kaybını telafi ederek çalışma dönemindeki yaşam standartlarını korumayı sağlama amacı taşımaktadır. Ayrıca BES’in yanı sıra ek emeklilik gelirinin oluşmasını ve bireyin diğer aile üyelerinin de sahip oldukları tasarruflarının arttırılması amacına sahip olan bir sistemdir. Bu sistem çalışan, işveren ve devlet tarafından, çalışanın bireysel hesabına yapılacak nakdi katkıların emeklilik yatırım fonlarında yatırıma yönlendirileceği ve bu fonların seçiminin ve birikimlerin fonlar arasındaki dağılımının çalışan tarafından yapılacağı ikinci basamak emeklilik sistemi olarak planlanmış ve BES’in katı çizgilerine esneklik getirme hedefi taşımıştır. TES’te tamamen çalışanların emeklilik planlarının ve fonlarının korunması tasarlanmıştır.

www.elvankilic.com

banner362
Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner499
banner353
açık
banner348
Günün Anketi Tümü
Sizce Yeni Sitemiz Nasıl Olmuş?
banner443
banner500
banner503
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 24 51
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 25 39
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Sivasspor 24 31
12. Konyaspor 24 30
13. Malatyaspor 25 30
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 25 21
20. Ankaragücü 24 20
21. Gençlerbirliği 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 22 37
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 22 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Balıkesirspor 22 23
14. Menemen Belediyespor 22 23
15. Boluspor 22 22
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 22 13
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 24 31
9. Granada 24 30
10. Athletic Bilbao 23 29
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19
banner419

Gelişmelerden Haberdar Olun

@