Almanya’da emeklilik sistemine bakış
Yougov tarafından Almanya’da 63-70 yaş arası 1.079 emekli ve 18-35 yaş arası 1.021 gençle yapılan HDI Emekliler Araştırması 2026, yasal emekli maaşına güvenin her iki kuşakta da zayıfladığını ortaya koyuyor. Gençlerin yüzde 51’i, emeklilerin yüzde 47’si nesiller arası sözleşmeye çok az ya da hiç güvenmediğini belirtirken, yüksek güven bildirenlerin oranı gençlerde yüzde 17, emeklilerde yüzde 9 seviyesinde kalıyor.
Her iki grup da emeklilik sistemi üzerindeki baskının temel nedenini, demografik değişim nedeniyle prim ödeyenlerle maaş alanlar arasındaki dengesizlik olarak görüyor. Ayrıca memurlar ile serbest meslek sahiplerinin sisteme katkı sunmaması ve uzun yıllar reform yapılmaması da önemli sorunlar arasında sayılıyor. Gençlerin yüzde 42’si ve emeklilerin yüzde 65’i reformların ihmal edildiğini düşünüyor.
Katılımcılar reformlara güçlü destek veriyor. Emekliler arasında daha yüksek temel muafiyet, memurlar ve serbest meslek sahiplerini kapsayan çalışan sigortası ve asgari emekli maaşı öne çıkıyor. Gençlerde de asgari emekli maaşına destek yüksek düzeyde bulunuyor. Emeklilik sonrası 2.000 avroya kadar vergiden muaf ek gelir sağlamayı öngören aktif emeklilik modeli de gençlerin yüzde 74’ü tarafından olumlu karşılanıyor; emeklilerin yüzde 34’ü ise böyle bir uygulama olsa daha uzun süre çalışabileceklerini ifade ediyor.
Nesiller arasında karşılıklı anlayışın yüksek olduğu görülüyor. Gençlerin yüzde 70’i yaşlıların eleştirilerine hak verirken, emeklilerin yüzde 69’u da benzer bir yaklaşım sergiliyor. Buna karşın emeklilik yaşı beklentilerinde belirgin fark bulunuyor. Bugünün emeklileri ortalama 63 yaşında emekli olmuşken, gençler ortalama 69 yaşında emekli olacaklarını düşünüyor, ancak 60 yaşında çalışmayı bırakmak istiyor. Gençlerin yalnızca yüzde 38’i fiili emeklilik yaşından sonra çalışmayı değerlendirebileceğini belirtiyor.
Artan yaşam maliyetleri iki kuşağı da zorluyor. Emeklilerin yüzde 82’si ve gençlerin yüzde 77’si bunu yük olarak görüyor. Emeklilerin yalnızca yüzde 22’si yaşam standardını kısıtlama olmadan sürdürebildiğini söylerken, önemli bir bölümü tamamen ya da kısmen fedakarlık yapmak zorunda kaldığını belirtiyor. Emeklilerin yüzde 54’ü mevcut yaşam standardını uzun vadede koruyamayacağını düşünüyor.
Gençlerin yüzde 75’i gelecekte özel emeklilik planlamasına daha fazla önem verilmesi gerektiğini savunuyor. Ancak yüzde 35’lik bir kesim yalnızca yasal emeklilik sistemine dayanıyor. Gençler en çok hisse senetleri, fonlar, tahviller, tasarruf mevduatları ve özel sigortaları tercih ederken; mevcut emekliler daha çok şirket emeklilik planları, konut mülkiyeti ve klasik hayat ve emeklilik sigortalarıyla güvence sağlıyor. Uygun araçlar arasında gençler hisse senetleri ve fonların yanı sıra konut, mevduat, değerli varlıklar ve sınırlı ölçüde kripto paraları da değerlendiriyor.
Araştırma, emeklilik konusunun Almanya’da kuşaklar arası bir çatışmadan çok ortak bir kaygı alanına dönüştüğünü, aynı zamanda daha sürdürülebilir, anlaşılır ve geniş kesimlere açık bir sistem beklentisinin güçlendiğini gösteriyor.
